Ο Όμηρος αποκαλεί τη Ζάκυνθο «Υλήεσσα» (δηλαδή δασώδη) στα έπη του. Ο ομηρικός όρος σημαίνει ότι το νησί διέθετε μεγάλο δασικό πλούτο. Το «Υρία», επίσης είναι ένα από τα αρχαία ονόματα του νησιού της Ζακύνθου. Το σχήμα της Ζακύνθου είναι ακανόνιστο τριγωνικό με το μεν βορειότερο άκρο του νησιού να καταλήγει στο ακρωτήριο Σκινάρι, ενώ στο νότιο-νοτιοανατολικό να σχηματίζεται ο κόλπος του Λαγανά μεταξύ των δύο ακρωτηρίων, Μαραθιά δυτικά και Γέρακας, ή Γεράκι, ανατολικό. Μέσα στον κόλπο του Λαγανά υπάρχουν τρία νησιά, το Μαραθωνήσι, ο Άγιος Σώστης και το Πελούζο, ενώ 37 ναυτικά μίλια νότια του Λαγανά βρίσκονται οι νήσοι Στροφάδες.
ΤΟ ΚΤΕΛ Ν. ΖΑΚΥΝΘΟΥ Α.Ε.
Το ΚΤΕΛ Ν. Ζακύνθου, συνδέει την πρωτεύουσα Ζάκυνθο με τα χωριά της νήσου Ζακύνθου, ενώ πραγματοποιεί και διανομαρχιακά δρομολόγια προς Αθήνα, Θεσσαλονίκη, Πάτρα, καθώς και άλλες πόλεις της Ελλάδας. Στο ΚΤΕΛ Ζακύνθου, κάθε δρομολόγιο δεν είναι απλά μια μετακίνηση, είναι η αρχή μιας νέας περιπέτειας. Είτε ταξιδεύετε για αναψυχή είτε για δουλειά, το ΚΤΕΛ Ν. Ζακύνθου εγγυάται ότι η εμπειρία σας θα είναι αξέχαστη για τους παρακάτω λόγους:
Εμπειρία: Γνωρίζει το νησί καλύτερα από τον καθένα.
Ασφάλεια: Η απόλυτη προτεραιότητά του. Τα σύγχρονα λεωφορεία του ΚΤΕΛ Ν. Ζακύνθου και οι έμπειροι οδηγοί του, διασφαλίζουν ένα ήρεμο ταξίδι.
Επαγγελματισμός: Το φιλικό προσωπικό του ΚΤΕΛ Ν. Ζακύνθου είναι πάντα στη διάθεσή σας για να σας εξυπηρετήσει με χαμόγελο.
Η ΖΑΚΥΝΘΟΣ | ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΥΘΟΛΟΓΙΑ
Η Ζάκυνθος, την οποία ο Όμηρος αναφέρει σαν «Υλήεσσα» δηλαδή δασώδη, πήρε το όνομά της από τον πρώτο εποικιστή της τον Ζάκυνθο, γιο του Βασιλιά της Φρυγίας Δάρδανου. Στη συνέχεια την κατέκτησε ο Αρκείσιος, απόγονος του βασιλιά της Κεφαλονιάς Κέφαλου, πατέρας του Λαέρτη, και παππούς του Οδυσσέα. Έτσι περιήλθε η Ζάκυνθος στο Βασίλειο του Οδυσσέα ο οποίος σύμφωνα με το Ομηρικό έπος Οδύσσεια συμμετείχε με δώδεκα πλοία στον Τρωικό πόλεμο. Μετά την επιστροφή του όμως και τον φόνο των μνηστήρων, από τους οποίους είκοσι ήταν από τη Ζάκυνθο, οι Ζακυνθινοί επαναστάτησαν και απέσπασαν το νησί τους από το Βασίλειο του Οδυσσέα.
Η Ζάκυνθος ακολουθώντας το πνεύμα που επικρατούσε στις πόλεις – κράτη του αρχαίου Ελληνικού χώρου κυβερνήθηκαν με το πολίτευμα της Δημοκρατίας. Τον 7ο αιώνα π.Χ.. οι Ζακυνθινοί ίδρυσαν την Ζάκυνθο στην Ιβηρική Χερσόνησο κοντά στη Βαρκελώνη, που απείχε μόλις 1,3 χιλιόμετρα από τη θάλασσα. Κατά τον Στέφανο Βυζάντιο Ζάκυνθος ή Ζακυνθία ήταν και άλλη μια πόλη στη βόρεια Αφρική (η Λιβύη των αρχαίων Ελλήνων), ίσως και αυτή μια άλλη αποικία των Ζακυνθινών.
Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΖΑΚΥΝΘΟΥ ΜΕ ΤΙΤΛΟΥΣ
• Η πρώτη κατοίκηση: Η Ζάκυνθος κατοικήθηκε για πρώτη φορά κατά τη νεολιθική περίοδο (γύρω στο 3500 π.Χ.), σύμφωνα με αρχαιολογικά ευρήματα κυρίως στην περιοχή του Λαγανά.
• Ο πρώτος εποικιστής του νησιού ήταν ο Ζάκυνθος, γιος του Βασιλιά της Φρυγίας Δάρδανου. από τον οποίο πήρε και το όνομά της. Ο Ζάκυνθος έφτασε στο νησί συνοδευόμενος από Αχαιούς πολεμιστές γύρω στο 1500 π.Χ. φεύγοντας από την πόλη Ψωφίδα της Αρκαδίας.
• Αλλες ονομασίες του νησιού: Η νήσος Ζάκυνθος πριν πάρει το σημερινό της όνομα ονομαζόταν “Υρία”, ενώ ο Όμηρος την αναφέρει σαν «Υλήεσσα» δηλαδή δασώδη.
• Πελοποννησιακός Πόλεμος (459 π.Χ.-446 π.Χ.): η Ζάκυνθος συμμάχησε με τους Αθηναίους.
• Ρωμαϊκή εποχή: η Ζάκυνθος κατακτήθηκε οριστικά από τη Ρώμη το 191 π.Χ..
• Η Παλατινή Κομητεία της Κεφαλλονιάς και της Ζακύνθου την περίοδο 1185 – 1479 , ήταν επαρχία του Βασιλείου της Σικελίας.
• Η επέκταση των Τόκκων στην Ήπειρο το 1405 (Κάρολος Α΄ Τόκκος).
• Κατάκτηση της Ηπείρου από τους Οθωμανούς και διάλυση του Δεσποτάτου (1430-1479).
• Παραχώρηση της Ζακύνθου στην Δημοκρατία της Βενετίας (1479).
• Βενετοκρατία: η Ζάκυνθος παρέμεινε υπό Βενετική κυριαρχία για περισσότερους από τρεις αιώνες μέχρι τη διάλυση της Δημοκρατίας (1479 – 1797).
• Η Γαλλοκρατία των Επτανήσων στην οποία κυβέρνησαν Γάλλοι δημοκρατικοί (1797-1799).
• Ρωσοτουρκική κατοχή (με τη Συνθήκη της Ρωσοτουρκικής Συμμαχίας το 1799) οι Ρώσοι σε συμμαχία τους Τούρκους κατέλαβαν προσωρινά το νησί.
• Ιδρυση της Επτανήσου Πολιτείας (1800) το πρώτο αυτόνομο Ελληνικό κρατίδιο υπό την σκιώδη επικυριαρχία του Σουλτάνου, με ουσιαστικό κυβερνήτη τον Ζακυνθινό κόμη Γεώργιο Μοτσενίγο, γόνο επιφανούς οικογένειας του νησιού και διπλωμάτη στην υπηρεσία της Ρωσίας.
• Οι Γάλλοι Αυτοκρατορικοί επανήλθαν με τον Ναπολέωντα Α΄ (1807), αλλά σε δύο χρόνια η Μεγάλη Βρετανία ανακατέλαβε τα Επτάνησα, τον Σεπτέμβριο του 1809 και η Βρετανική σημαία τοποθετήθηκε πάνω από το κάστρο της Ζακύνθου.
• Ηνωμένο Κράτος των Ιονίων Νήσων: Τα Επτάνησα έγιναν με τη «Συνθήκη των Παρισίων» τμήμα του Ηνωμένου Βασιλείου (5 Νοεμβρίου 1815) σαν Ηνωμένον Κράτος των Ιονίων Νήσων και η έδρα του Ύπατου Αρμοστή Ιονίων Νήσων. Ουσιαστικά την περίοδο (1815 – 1864) η Ζάκυνθος μαζί με τα υπόλοιπα Επτάνησα, ήταν τμήμα της Βρετανικής αποικιοκρατίας.
• Ένωση των Επτανήσων με την Ελλάδα (21 Μαΐου 1864) Η Δεύτερη Εθνική Συνέλευση στην Αθήνα εξέλεξε βασιλιά των Ελλήνων τον πρίγκιπα Γουλιέλμο της Δανίας που στέφθηκε νέος βασιλιάς ως Γεώργιος Α΄ της Ελλάδας. Η Μεγάλη Βρετανία μετά την απόφαση αυτή έδωσε δώρο στην Ελλάδα τα Επτάνησα επειδή η αδελφή του νέου Έλληνα βασιλιά Αλεξάνδρα της Δανίας είχε παντρευτεί τον πρίγκιπα Εδουάρδο της Ουαλίας, διάδοχο του Αγγλικού θρόνου. Η Μεγάλη Βρετανία, η Γαλλία, η Ελλάδα και η Ρωσία υπέγραψαν τη «Συνθήκη του Λονδίνου» (29 Μαρτίου 1864) που κατοχύρωσε τα Επτάνησα ως Ελληνική επαρχία. Ο Λόρδος Ύπατος Αρμοστής των Ιονίων Νήσων κήρυξε επίσημα την Ένωση των Επτανήσων με την Ελλάδα την 21 Μαΐου 1864.
• Β’ Παγκόσμιος Πόλεμεος (1941-1944) Γερμανοϊταλική κατοχή: Το νησί καταλήφθηκε αρχικά από τα Iταλικά στρατεύματα και, μετά τη συνθηκολόγηση της Ιταλίας το 1943, από τα γερμανικά.
• Κατοχική Περίοδος-Διάσωση των Εβραίων: Σημαντική στιγμή της κατοχικής περιόδου υπήρξε η διάσωση ολόκληρης της Εβραϊκής κοινότητας του νησιού από τον Μητροπολίτη Χρυσόστομο και τον δήμαρχο Λουκά Καρρέρ, οι οποίοι αρνήθηκαν να παραδώσουν τις λίστες των Εβραίων στους Ναζί.
• Ο μεγάλος σεισμός: Ο ισχυρότερος σεισμός όλων των εποχών στη Ζάκυνθο ήταν ο σεισμός της 12ης Αυγούστου του 1953, που εκτιμάται ότι ήταν μεγέθους 7,1 βαθμών της κλίμακας Ρίχτερ. Ισοπεδώθηκαν σχεδόν όλα τα κτήρια του νησιού εκτός από την εκκλησία του Αγ. Διονυσίου, το κτήριο της Εθνικής Τράπεζας και το σχολείο της συνοικίας του Άμμου στην πρωτεύουσα, που ήταν κτισμένα αντισεισμικά. Αυτό έδωσε αφορμή να θεσπισθούν αυστηρότατοι κανονισμοί δόμησης των νέων κτηρίων και να κτίζονται όλα αντισεισμικά με τη χρήση άφθονου χάλυβα για το οπλισμένο σκυρόδεμα που αποτελεί τον φέροντα σκελετό τους.
ΟΤΑΝ Η ΖΑΚΥΝΘΟΣ ΑΡΝΗΘΗΚΕ ΤΟΝ ΝΑΖΙΣΜΟ
Στη Ναζιστική κατοχή ο δήμαρχος της πόλης Λουκάς Καρρέρ και ο επίσκοπος Χρυσόστομος αρνήθηκαν τον Ναζισμό, αφού με τη στάση τους δεν επέτρεψαν στους εισβολείς στην Ελλάδα Ναζιστές Γερμανούς να δημιουργήσουν στρατόπεδα συγκέντρωσης Εβραίων στο νησί της Ζακύνθου. Οι 275 Εβραίοι του νησιού της Ζακύνθου, βρήκαν προστασία σε μικρά χωριά από τους κατοίκους και επέζησαν όλοι. Οι δύο άντρες επιβραβεύτηκαν από τον Γιαντ Βασσέμ σαν Δίκαιοι των Εθνών.
ΝΗΣΟΣ ΖΑΚΥΝΘΟΣ | ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ
Η Νήσος Ζάκυνθος είναι ένα από τα νησιά των Επτανήσων και το ενδέκατο σε έκταση νησί της Ελλάδας, καθώς και το τρίτο σε έκταση (μετά την Κεφαλονιά και την Κέρκυρα) και δεύτερο σε πληθυσμό (μετά την Κέρκυρα) νησί στα Επτάνησα. Εχει έκταση 406 τ. χλμ. και ο πληθυσμός της ανέρχεται στους 41.180 κατοίκους. Από την Πελοπόννησο απέχει 9,5 ναυτικά μίλια (από την Κυλλήνη του Νομού Ηλείας) και 8,5 ναυτικά μίλια από το πλησιέστερο βόρεια σε αυτήν νησί, την Κεφαλονιά. Οι κάτοικοί της καλούνται Ζακύνθιοι, ή Ζακυνθινοί. Το όνομα «Υρία», είναι ένα από τα αρχαία ονόματα του νησιού της Ζακύνθου.
ΤΟ ΚΛΙΜΑ ΤΗΣ ΖΑΚΥΝΘΟΥ
Το κλίμα της Ζακύνθου είναι ήπιο μεσογειακό με αρκετές βροχές από Νοέμβριο μέχρι τον Ιανουάριο και μεγάλη ηλιοφάνεια όλο το έτος. Το φθινόπωρο εκδηλώνονται πολλές φορές ισχυρές καταιγίδες με τη μορφή εκτεταμένων γραμμών λαίλαπας. Τα καλοκαίρια είναι συνήθως θερμά και ξηρά, χαρακτηριζόμενα από θερμές ημέρες και σχεδόν καθημερινό βορειοδυτικό άνεμο από το απόγευμα έως και το βράδυ, ενώ υπάρχουν και καλοκαιρινές καταιγίδες, καμιά φορά ισχυρές.
Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΤΗΣ ΖΑΚΥΝΘΟΥ
Η Ζάκυνθος έχει πλούσια βλάστηση και είναι νησί με σημαντική αγροτική παραγωγή, στηριγμένη κυρίως στην καλλιέργεια της ελιάς, των εσπεριδοειδών και της σταφίδας, καθώς και των ανθοκομικών. Στη φωτογραφία αποξήρανση σταφίδας στη Ζάκυνθο.
ΖΑΚΥΝΘΟΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ – ΥΠΟΔΟΜΕΣ
Στη Ζάκυνθο αναπτύσσεται σημαντική επιχειρηματική δραστηριότητα, κυρίως στον τομέα του τουρισμού, η οποία υποβοηθείται από το αεροδρόμιο Διονύσιος Σολωμός και πολλές ξενοδοχειακές μονάδες και καταλύματα, αξιοποιώντας τις φυσικές ομορφιές και την ιστορική παράδοση, σε συνδυασμό με τη φιλοξενία των κατοίκων. Στη φωτογραφία η ξακουστή παραλία Ναυάγιο. Το Ναυάγιο είναι το πιο πολυφωτογραφισμένο σημείο της Ζακύνθου, όπου κάποτε ναυάγησε ένα πλοίο γεμάτο με παράνομα τσιγάρα, ερχόμενο από την Τουρκία.
ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΤΟΥ ΔΙΚΤΥΟΥ NATURA 2000 ΣΤΗ ΖΑΚΥΝΘΟ
Οι δυτικές και βορειοανατολικές ακτές της Ζακύνθου είναι προστατευόμενη τοποθεσία του δικτύου Natura 2000. Περιλαμβάνονται οι περιοχές από τον κόλπο του Αγίου Νικολάου στη Βορειοανατολική Ζάκυνθο ως την Άκρα Μαραθιά στη Νότια Ζάκυνθο. Οι απόκρημνες δυτικές ακτές του νησιού είναι οι πρόποδες του Όρους Βραχίονας. Οι απόκρημνες και βραχώδεις ακτές καλύπτονται από θαμνώνες, ενώ στις δασικές εκτάσεις κυριαρχούν τα χαλέπια πεύκα. 214.190 στρέμματα της περιοχής καλύπτονται από τη Ζώνη Ειδικής Προστασίας του Δικτύου Natura 2000.
Στην πανίδα της περιοχής περιλαμβάνονται: Μεσογειακές φώκιες, σαύρες του Μοριά, καρέτα καρέτα, πετροπέρδικες, μαυροπετρίτες, θαλασσοκόρακες, ασπροκωλίνες (Oenanthe hispanica), λιοστριτσίδες (Hippolais olivetorum), μαυροτσιροβάκοι, κοκκινοτσιροβάκοι (Sylvia cantillans), σκουρόβλαχοι, και αμπελουργοί. Στη χλωρίδα περιλαμβάνονται: τα τοπικά ενδημικά φυτά Limonium phytosianum και L. zacynthium, Serapias ionica, και άλλα. Στη φωτογραφία το Κορακονήσι στη Δυτική Ζάκυνθο.
ΚΟΛΠΟΣ ΛΑΓΑΝΑ ΖΑΚΥΝΘΟΥ (ΑΚΡΩΤΗΡΙΑ ΓΕΡΑΚΙ – ΚΕΡΙ) ΚΑΙ ΟΙ ΝΗΣΙΔΕΣ ΜΑΡΑΘΟΝΗΣΙ ΚΑΙ ΠΕΛΟΥΖΟ
Ο κόλπος Λαγανά Ζακύνθου (Ακρωτήρια Γεράκι – Κερί) και οι νησίδες Μαραθονήσι και Πελούζο έκτασης 69.770 στρέμματα είναι προστατευόμενη τοποθεσία του δικτύου Natura 2000. στον κόλπο του Λαγανά στην νότιο-ανατολική ακτή της Ζακύνθου.
Στη φωτογραφία το Πελούζο Ζακύνθου ακατοίκητη νησίδα, που απέχει ένα ναυτικό μίλι από την ακτή και αποτελεί μέρος του εθνικού θαλάσσιου πάρκου Ζακύνθου, μέρος ωοτοκίας της θαλάσσιας χελώνας καρέτα καρέτα, που είναι ενταγμένο στο πρόγραμμα Natura 2000.
ΤΟ ΕΘΝΙΚΟ ΘΑΛΑΣΣΙΟ ΠΑΡΚΟ ΖΑΚΥΝΘΟΥ
Το Εθνικό Θαλάσσιο Πάρκο Ζακύνθου ιδρύθηκε το 1999 και περιλαμβάνει τον κόλπο του Λαγανά, στις νότιες ακτές της Ζακύνθου, στο Ιόνιο Πέλαγος. Η περιοχή αποτελεί τμήμα του δικτύου προστατευόμενων περιοχών Natura 2000. Το Εθνικό Θαλάσσιο Πάρκο Ζακύνθου είναι το πρώτο πάρκο τέτοιου είδους που ιδρύθηκε στην Ελλάδα αλλά και τη Μεσόγειο για την προστασία της θαλάσσιας χελώνας Καρέττα καρέττα.
Η προστατευόμενη περιοχή περιλαμβάνει τη θαλάσσια έκταση και τις νησίδες του κόλπου του Λαγανά, τις παραλίες ωοτοκίας της θαλάσσιας χελώνας και μία παράκτια ζώνη, που περιβάλει αυτές, τον υγροβιότοπο της Λίμνης Κεριού, το Μαραθωνήσι και τις Νήσους Στροφάδες, που βρίσκονται περίπου πενήντα χιλιόμετρα νοτίως της Ζακύνθου. Διοικητικά υπάγεται στο Δημοτική Παντοκράτορος, της Δημοτικής Ενότηας Λαγανά, του Δήμου Ζακύνθου.
Το οικοσύστημα αποτελεί περιοχή ωοτοκίας της θαλάσσιας χελώνας, ενώ περιλαμβάνει και συστήματα αμμοθινών, υποθαλάσσια λιβάδια Ποσειδωνίας (Posidonia oceanica) και παράκτια οικοσυστήματα. Σ’ αυτά απαντώνται εκατοντάδες είδη σπάνιας χλωρίδας και πανίδας
ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΤΟΥ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ ΦΥΣΙΚΟΥ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗΣ ΑΛΛΑΓΗΣ (ΟΦΥΠΕΚΑ) ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΟΛΠΟ ΛΑΓΑΝΑ ΖΑΚΥΝΘΟΥ (22 ΜΑΪΟΥ 2022)
ΚΟΛΠΟΣ ΛΑΓΑΝΑΣ ΖΑΚΥΝΘΟΥ (ΑΚΡΩΤΗΡΙ ΓΕΡΑΚΙ-ΚΕΡΙ) ΚΑΙ ΝΗΣΙΔΕΣ ΜΑΡΑΘΩΝΗΣΙ ΚΑΙ ΠΕΛΟΥΖΟ – GR2210002
Ο Κόλπος του Λαγανά είναι μια από τις σημαντικότερες Προστατευόμενες Περιοχές του Εθνικού Θαλάσσιου Πάρκου Ζακύνθου, γνωστός και ως η σημαντικότερη περιοχή ωοτοκίας της θαλάσσιας χελώνας Caretta caretta στην Ελλάδα.
Στα νερά του ζει ένας σημαντικός αριθμός ειδών θαλάσσιας χλωρίδας (περισσότερα από 170 είδη) και πανίδας (περισσότερα από 300 είδη), μεταξύ των οποίων αρκετά απειλούμενα ή/και προστατευόμενα είδη θαλάσσιων ασπόνδυλων και σπονδυλωτών.
Εκτός από την εμβληματική Caretta caretta, στην περιοχή συναντώνται η Μεσογειακή φώκια και το κοινό δελφίνι, τα οποία πάντως είναι δύσκολο να εντοπιστούν, καθώς η τυχαία συνάντηση τους με τον άνθρωπο μπορεί να γίνει κυρίως σε απόμερα/απρόσιτα μέρη ή και στα βαθιά νερά. Εντυπωσιακός είναι και ο ροφός, με ιδιαίτερο χαρακτηριστικό του είδους την μετατροπή νεαρών θηλυκών ατόμων σε αρσενικά μόλις περάσουν κάποια χρόνια.
Ο θαλάσσιος αυτός πλούτος οφείλεται κυρίως στο «αρχέγονο δάσος» της ποσειδωνίας, που είναι ένας οικότοπος προτεραιότητας για την Ευρωπαϊκή Ενωση. Το θαλάσσιο αυτό φυτό, ενδημικό είδος της Μεσογείου, σχηματίζει πυκνά υποθαλάσσια λιβάδια (τις «φυκιάδες»), που αποτελούν το θαλάσσιο αντίστοιχο των χερσαίων τροπικών δασών. Μέσα σε αυτά τα λιβάδια θα συναντήσουμε και την πίννα, ένα ενδημικό της Μεσογείου δίθυρο μαλάκιο μεγάλων διαστάσεων, που μπορεί να ξεπεράσει σε μήκος το 1 μέτρο και υπόκειται σε αυστηρό καθεστώς προστασίας.
Αντίστοιχο πλούτο και ποικιλία ειδών συναντάμε και στην χερσαία περιοχή. Καθώς αποτελεί μεταναστευτικό σταθμό για την ορνιθοπανίδα, εδώ έχουν καταγραφεί περίπου 140 είδη πουλίών. Τα ερπετά δηλώνουν την παρουσία τους με 19 είδη, από τα οποία τα 13 βρίσκονται σε καθεστώς προστασίας. Στη Λίμνη Κερίου, γνωστή από τον Ηρόδοτο για τις φυσικές αναβλύσεις πετρελαίου, ζουν τέσσερα είδη αμφιβιών, εκ των οποίων ο Πρασινόφρυνος και ο Δεντροβάτραχος είναι είδη του Παραρτήματος ΙV της Οδηγίας 92/43/ΕΟΚ.
Στην κατηγορία των θηλαστικών, είναι κοινή η παρουσία νυχτερίδων, σκαντζόχοιρων, λαγών και άλλων τρωκτικών, ενώ έχει αναφερθεί η παρουσία νυφίτσας και κουναβιού.
Ένα από τα κύρια χαρακτηριστικά του Κόλπου του Λαγανά είναι η ποικιλομορφία των χρωμάτων και το εντυπωσιακό πράσινο που θα συναντήσει ο περιηγητής, όλο το χρόνο. Μια ένδειξη των εικόνων που θα αντικρίσει ο επισκέπτης ίσως αποτελούν οι αριθμοί των ειδών φυτών που καταγράφηκαν στο σύνολο των προστατευόμενων περιοχών της Ζακύνθου: 545 είδη φυτών, εκ των οποίων τα 18 χαρακτηρίζονται Ελληνικά ενδημικά. Τρία από αυτά (Asperula naufraga, Limonium phitosianum και Limonium zacynthium) είναι τοπικά ενδημικά. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει και η παρουσία 55 ειδών ορχιδέας. Ο.ΦΥ.ΠΕ.Κ.Α. | Facebook Page, 20 Μαΐου 2022. Φωτογραφία Κατερίνα – Άννα Μεντένη,
Πλήθος θαλάσσιων χελώνων Καρέτα Καρέτα (Caretta Caretta) στο Εθνικό Θαλάσσιο Πάρκο στον κόλπο Λαγανά στη Ζάκυνθο!
ΟΙΚΙΣΜΟΙ ΤΗΣ ΖΑΚΥΝΘΟΥ
Η μοναδική πόλη και πρωτεύουσα του νησιού είναι η Ζάκυνθος. Κωμοπόλεις δεν έχει το νησί, αλλά έχει αρκετά μεγάλα χωριά όπως είναι το Γαϊτάνι, το Μουζάκι, ο Λαγανάς οι Αμπελόκηποι, το Καταστάρι, η Λιθακιά, το Βανάτο, ο Πλάνος, ο Αγιος Κήρυκος, ο Παντοκράτορας, το Κερίον, το Μαχαιράδο, το Σκουλικάδο, οι Βολίμες, ο Αγιος Λέοντας, το Ρομίρι, το Καλιπάδο, το Σαρακηνάδο, το Καλαμάκι, το Τραγάκι, κ.α.. Στη φωτογραφία το πανέμορφο χωριό Πλάνος ή Τσιλιβί, της Δημοτικής Ενότητας Αρκαδίων, του Δήμου Ζακύνθου, της Περιφερειακής Ενότητας Ζακύνθου.
Ο ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΣΤΗ ΖΑΚΥΝΘΟ
Η Ζάκυνθος θεωρείται νησί με μακρά μουσική παράδοση. Οι Ζακύνθιοι ιδιαίτερα φιλόμουσοι συχνά συγκροτούν καλλίφωνες ομάδες – συντροφιές που τραγουδούν παλιά τοπικά τραγούδια και κυρίως καντάδες. Επίσης αποτελεί το νησί με τη δεύτερη μεγαλύτερη παράδοση στις φιλαρμονικές στα Επτάνησα, μετά την Κέρκυρα, αξίζει δε να αναφερθεί πως η Ζάκυνθος διαθέτει την αρχαιότερη Φιλαρμονική στην Ελλάδα, η οποία ιδρύθηκε την 1η Μαίου 1816.
Χαρακτηριστικοί οι στίχοι και του ομώνυμου παραδοσιακού τραγουδιού:
“Νάταν η θάλασσα κρασί και τα βουνά μεζέδες,
κι οι βάρκες κρασοπότηρα να πίνουν οι γλετζέδες.
Να χαμηλώναν τα βουνά να βλέπα το Λεβάντε,
να βλέπα την Κεφαλλονιά και το ωραίο Τζάντε.
Ζάκυνθος και Κεφαλλονιά, Κέρκυρα και Λευκάδα,
αυτά τα τέσσερα νησιά στολίζουν την Ελλάδα.”
ΟΙ ΟΜΙΛΙΕΣ, ΘΕΑΤΡΙΚΟ ΕΙΔΟΣ ΥΠΑΙΘΡΟΥ (ΠΑΡΛΑΤΕΣ), ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΤΖΑΖ, ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ
Στη Ζάκυνθο ανθεί ένα ιδιαίτερο, ίσως ιδιότυπο, θεατρικό είδος υπαίθρου, που ονομάζεται «ομιλίες», στο οποίο συμπρωταγωνιστούν οι κάτοικοι με αυτοσχεδιασμούς ως παρλάτες. Η ιστορία αυτών ξεπερνά τους τρεις αιώνες. Από το 2009 η Ζάκυνθος έχει επίσης το δικό της φεστιβάλ τζαζ (Φεστιβάλ Τζαζ Ζακύνθου / Zante Jazz Festival) καθώς και φεστιβάλ κλασικής μουσικής.
Ο Δήμος Ζακύνθου εκδίδει τριμηνιαίο δημοτικό περιοδικό ενημέρωσης, πολιτισμού, επικοινωνίας με τον τίτλο «Δήμος + ΠΟΛΙΤΕΙΑ» που κυκλοφορεί ηλεκτρονικά και στο Διαδίκτυο.
Το Giostra Di Zante είναι ένα από τα παλιότερα δρώμενα του Ζακυνθινού καρναβαλιού. Μαζί με τους χορούς, που διεξάγονταν κυρίως στις πολυτελείς αίθουσες των δύο Καζίνων (Ρωμιάνικο και Λομπαρδιανό) και τις πασίγνωστες και λαοφιλείς «Ομιλίες» (θέατρο δρόμου), οι οποίες παριστάνονταν από τον λαό σε υπαίθριους χώρους, αποτελούσαν (και αποτελούν) τις κυριότερες εκφράσεις της αποκριάτικης διασκέδασης του φημισμένου Ιόνιου νησιού. Πρόκειται για έφιππους αγώνες, στους οποίους οι συμμετέχοντες λάβαιναν μέρος, διεκδικώντας το έπαθλο, όπου ήταν ένα αργυρό σπαθί, για τον πρώτο και ένα ζευγάρι ασημένια σπιρούνια για τον δεύτερο, αλλά και για την τιμή μιας γυναίκας, προς χάριν της οποίας αγωνίζονταν.
ΑΠΟΚΡΙΑΤΙΚΑ ΕΘΙΜΑ
Η Giostra Di Zante είναι ένα από τα παλιότερα δρώμενα του Ζακυνθινού καρναβαλιού. Μαζί με τους χορούς, που διεξάγονταν κυρίως στις πολυτελείς αίθουσες των δύο Καζίνων (Ρωμιάνικο και Λομπαρδιανό) και τις πασίγνωστες και λαοφιλείς «Ομιλίες» (θέατρο δρόμου), οι οποίες παριστάνονταν από τον λαό σε υπαίθριους χώρους, αποτελούσαν (και αποτελούν) τις κυριότερες εκφράσεις της αποκριάτικης διασκέδασης του φημισμένου Ιόνιου νησιού. Πρόκειται για έφιππους αγώνες, στους οποίους οι συμμετέχοντες λάβαιναν μέρος, διεκδικώντας το έπαθλο, όπου ήταν ένα αργυρό σπαθί, για τον πρώτο και ένα ζευγάρι ασημένια σπιρούνια για τον δεύτερο, αλλά και για την τιμή μιας γυναίκας, προς χάριν της οποίας αγωνίζονταν.
ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΖΑΚΥΝΘΟΥ, Ο ΔΙΟΝΥΣΙΟΣ ΣΟΛΩΜΟΣ
Ο Διονύσιος Σολωμός (1798-1857), ήταν Έλληνας ποιητής, ιδιαίτερα γνωστός για τη συγγραφή του ποιήματος “Ύμνος εις την Ελευθερίαν”, οι πρώτες δύο στροφές του οποίου, έγιναν ο εθνικός ύμνος της Ελλάδας και ακολούθως της Κύπρου.
Κεντρικό πρόσωπο της Επτανησιακής σχολής, ο Διονύσιος Σολωμός θεωρείται ο εθνικός ποιητής των Ελλήνων, όχι μόνο γιατί έγραψε τον Εθνικό ύμνο της Ελλάδας και της Κύπρου, αλλά και διότι αξιοποίησε την προγενέστερη ποιητική παράδοση (Κρητική λογοτεχνία, δημοτικό τραγούδι) και χρησιμοποίησε στα έργα του τη δημοτική γλώσσα. Δημιουργούσε «από το ρομαντισμό μαζί με το κλασικισμό ένα είδος μεικτό, αλλά νόμιμο».
Εκτός από τον Ύμνον εις την Ελευθερίαν, τα σπουδαιότερα έργα του είναι: Ο Κρητικός, Ελεύθεροι Πολιορκημένοι, Ο Πόρφυρας, Η γυναίκα της Ζάκυθος, Λάμπρος, Η καταστροφή των Ψαρών, Εις Μάρκον Μπότσαρη, Η Φαρμακωμένη. Το βασικό χαρακτηριστικό της ποιητικής παραγωγής του είναι η αποσπασματική μορφή: κανένα από τα ποιήματα που έγραψε μετά τον Ύμνο εις την Ελευθερίαν δεν είναι ολοκληρωμένο και με ελάχιστες εξαιρέσεις, τίποτε δεν δημοσιεύτηκε από τον ίδιο.
Η ημερομηνία θανάτου του (9 Φεβρουαρίου) έχει οριστεί ως η Παγκόσμια Ημέρα Ελληνικής Γλώσσας.
Η ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ΖΑΚΥΝΘΟΥ
Η Περιφερειακή Ενότητα Ζακύνθου αποτελεί μία από τις 74 Περιφερειακές Ενότητες της Ελλάδας και ανήκει διοικητικά στην Περιφέρεια Ιόνιων νησιών. Βρίσκεται στη δυτική πλευρά της Ελλάδας και αποτελείται από το νησί της Ζακύνθου και κάποια μικρότερα νησιά κοντά σε αυτό, με κυριότερο τις Στροφάδες, εντός του συμπλέγματος των Επτανήσων, στο Ιόνιο πέλαγος. Μετονομάστηκε σε Περιφερειακή Ενότητα Ζακύνθου από πρώην νομός Ζακύνθου το 2010, με την εφαρμογή του προγράμματος Καλλικράτης, χωρίς να υποστεί αλλαγές στα διοικητικά της όρια.
Πρωτεύουσά της είναι η Ζάκυνθος με πληθυσμό 16.810 κατοίκους. Η Ζάκυνθος ανήκει διοικητικά στην Περιφέρεια Ιονίων Νήσων η οποία συγκροτείται από έναν Δήμο, τον Δήμο Ζακύνθου.
Ο ΔΗΜΟΣ ΖΑΚΥΝΘΟΥ
Ο Δήμος Ζακύνθου έχει έκταση 46,6 τ.χλμ. και πληθυσμό 16.475 κατοίκους. Πρωτεύουσα του Δήμου είναι η Ζάκυνθος με πληθυσμό 9.760 κατοίκους. Δήμαρχος του Δήμου Ζακύνθου είναι ο κ. Γεώργιος Στασινόπουλος. Ο Δήμος Ζακύνθου συγκροτείται από 6 Δημοτικές Ενότητες οι οποίες περιλαμβάνουν 47 Κοινότητες, με 85 συστατικούς οικισμούς και 3 ακατοίκητες νησίδες. Αναλυτικά:
1. ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ΖΑΚΥΝΘΙΩΝ: Περιλαμβάνει τις Δημοτικές Κοινότητες Ζακύνθου (Ζάκυνθος, Μονή Στροφάδων [επί της νησίδας Σταμφάνιον Στροφάδων], Γαϊτανίου (Γαϊτάνι), Αμπελοκήπων (Αμπελόκηποι, Καλπάκι), και τις Τοπικές Κοινότητες Αργασίου (Αργάσι, Καλλιτέρος), Βασιλικού (Βασιλικός, Αγιος Ιωάννης, Ανω Βασιλικός, Καλονήσι [ακατοίκητη νησίδα], Ξηροκάστελλο), Μποχάλης (Μπόχαλη, Ακρωτήρι, Κυδώνι).
2. ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ΑΛΥΚΩΝ: Περιλαμβάνει την Δημοτική Κοινότητα Κατασταρίου (Καταστάρι), και τις Τοπικές Κοινότητες Αγίου Δημητρίου (Αγιος Δημήτριος, Δράκας), Αλικανά (Αλικανάς), Ανω Γερακαρίου (Ανω Γερακάρι, Αλώνια, Καστέλια), Καλλιθέας (Καλλιθέα), Κάτω Γερακαρίου (Κάτω Γερακάρι), Μέσου Γερακαρίου (Μέσο Γερακάρι, Ψαρού), Πηγαδακίων (Πηγαδάκια), Σκουληκάδου (Σκουληκάδο).
3. ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ΑΡΚΑΔΙΩΝ: Περιλαμβάνει τις Τοπικές Κοινότητες Βανάτου (Βανάτο), Αγίου Κηρύκου (Αγιος Κήρυκος Χαμουζάς), Καλιπάδου (Καλιπάδο, Λιμονταίικα, Ψαραίικα), Κυψέλης (Κυψέλη, Δροσιά, Νερόμυλος), Πλάνου (Πλάνος), Σαρακηνάδου (Σαρακηνάδο), Τραγακίου (Τραγάκι).
4. ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ΕΛΑΤΙΩΝ: Περιλαμβάνει τις Τοπικές Κοινότητες Βολιμών (Βολίμες, Αγιος Ανδρέας [ακατοίκητη νησίδα], Αγιος Νικόλαος, Ασκός, Βαρβάρα, Ελιές, Καρίθι), Αναφωνητρίας (Αναφωνήτρια (Αγιος Ιωάννης [ακατοίκητη νησίδα]), Ανω Βολιμών (Ανω Βολίμες, Αγία Θέκλα, Μικρό νησί, Σκινάρια), Εξω Χώρας (Εξω Χώρα, Καμπί), Μαριών (Μαρίες), Ορθονιών (Ορθονιές, Κορώνη).
5. ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ΑΡΤΕΜΙΣΙΩΝ: Περιλαμβάνει τις Τοπικές Κοινότητες Μαχαιράδου (Μαχαιράδο), Αγίας Μαρίνης (Αγία Μαρίνα), Αγίου Λέοντος (Αγιος Λέοντας, Φτερίνι), Αγίων Πάντων (Αγιοι Πάντες), Βουγιάτου (Βουγιάτο, Μελινάδο), Γαλάρου [τ. Μ. Γαλάρου] (Γαλάρο), Γυρίου (Γύρι), Κοιλιωμένου (Κοιλιωμένος [τ. Αγιος Νικόλαος]), Λαγκαδακίων (Λαγκαδάκια), Λαγωπόδου (Λαγώποδο), Λούχας (Λούχα), Ρομιρίου (Ρομίρι), Φιολίτη (Φιολίτης).
6. ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ΛΑΓΑΝΑ: Περιλαμβάνει τις Δημοτικές Κοινότητες Παντοκράτορος (Παντοκράτορας, Λαγανάς), Λιθακιάς (Λιθακιά, Μουζακίου (Μουζάκι) και τις Τοπικές Κοινότητες Αγαλά (Αγαλάς, Αη Γιάννης, Αμπελος, Στημιές), Καλαμακίου (Καλαμάκι, Μαργαραίικα, Πευκάκια), Κερίου (Κερίον, Απελάτι, Λίμνη Κερίου, Μαραθιάς).
ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ΖΑΚΥΝΘΙΩΝ
Η ΖΑΚΥΝΘΟΣ
Η Ζάκυνθος είναι πόλη, Δημοτική Κοινότητα, Δημοτική Ενότητα και έδρα του Δήμου Ζακύνθου της Περιφερειακής Ενότητας Ζακύνθου, στην Περιφέρεια Ιονίων Νήσων, με πληθυσμό 9.760 κατοίκους.
Γεωγραφικά στοιχεία: Η Ζάκυνθος βρίσκεται στα ανατολικά του νησιού απέναντι από τις ακτές της Πελοποννήσου. Η πόλη της Ζακύνθου απλώνεται μεταξύ του λιμανιού και του λόφου της Μπόχαλης. Η συνοικία της Μπόχαλης βρίσκεται στον λόφο που είναι χτισμένο το Βενετικό φρούριο και θεωρείται από τις ομορφότερες της πόλης. Ήταν συνοικία στην οποία ζούσε η ανώτερη κοινωνική τάξη του νησιού κατά την περίοδο της Βενετοκρατίας, αλλά και στα μετέπειτα χρόνια.
Η Πόλη της Ζακύνθου είναι ο σημαντικότερος οικισμός του νησιού. Ο αντίστοιχος αρχαίος οικισμός βρισκόταν πολύ ψηλότερα από τον σημερινό και πιθανολογείται ότι ήταν στην περιοχή Αρίγγο, στο λόφο του Κάστρου της πόλης.
Η Παλιά Πόλη: Το Κάστρο που σώζεται σήμερα είναι βενετσιάνικο. Η παλιά πόλη στο Κάστρο, «η τέρρα», στέγαζε κυβερνήτες και κυβερνητικά κτίρια, μέχρι και την εποχή της Αγγλοκρατίας. Από την εποχή της Ενετοκρατίας, η πόλη άρχισε να μεταφέρεται και να επεκτείνεται ανάμεσα στους πρόποδες του λόφου του Κάστρου και τη θάλασσα. Οι έμποροι, οι ναυτικοί και οι επαγγελματικές συντεχνίες, είναι αυτοί που πρώτοι κατέβηκαν από την «τέρρα» στον «αιγιαλό», εδώ που βρίσκεται και η σύγχρονη πόλη της Ζακύνθου.
Μνημεία-Αξιοθέατα: Στη Ζάκυνθο μπορείτε να επισκεφθείτε το Μουσείο Επιφανών Ζακυνθίων, το Βυζαντινό Μουσείο, το Μουσείο Αγίου Διονυσίου και το Μαυσωλείο Σολωμού και Κάλβου. Επίσης μπορείτε να επισκεφτείτε το Κάστρο στο λόφο της Μπόχαλης και τον λόφο του Στράνη, όπου ο εθνικός μας ποιητής Διονύσιος Σολωμός συνέθεσε τον «Ύμνο εις την Ελευθερία». Το Ναυάγιο είναι το πιο πολυφωτογραφισμένο σημείο της Ζακύνθου, όπου κάποτε ναυάγησε ένα πλοίο γεμάτο με παράνομα τσιγάρα ερχόμενο από την Τουρκία. Αξιόλογη είναι η αναγεννησιακή εκκλησία της Φανερωμένης. Το κτήριο του 16ου αιώνα καταστράφηκε στους σεισμούς το 1953, αλλά ανοικοδομήθηκε με παραδοσιακούς τρόπους και με όλη τη λεπτομέρεια και αποτελεί δείγμα της μεταβυζαντινής Επτανησιακής ναοδομίας.
Τουριστικά θέρετρα: Κύρια τουριστικά θέρετρα είναι το Αργάσι και ο Βασιλικός, ενώ η Μπόχαλη στην οποία βρίσκεται και το Ενετικό Φρούριο της Ζακύνθου, αποτελεί από τους πλέον πολυσύχναστους τουριστικούς πόλους του νησιού. Εκτός της υψηλής τουριστικής ανάπτυξης της περιοχής, υπάρχει και αγροτική δραστηριότητα στους τομείς της ελαιοκαλλιέργειας, της αμπελοκαλλιέργειας, των κηπευτικών και δημητριακών. Βασικός αναπτυξιακός πόρος για την Ενότητα Ζακυνθίων είναι το Εθνικό Θαλάσσιο Πάρκο Ζακύνθου. Εδώ βρίσκονται οι πλέον σημαντικές παραλίες ωοτοκίας της θαλάσσιας χελώνας Caretta-Caretta στη Μεσόγειo.
Η ΜΟΝΗ ΣΤΡΟΦΑΔΩΝ
Η Μονή Στροφάδων ή Ιερά Μονή Στροφάδων και Αγίου Διονυσίου είναι μοναστήρι με μορφή Καστρόπυργου που υπάγεται στη Δημοτική Κοινότητα και Ενότητα Ζακυνθίων, του Δήμου Ζακύνθου, της Περιφερειακής Ενότητας Ζακύνθου, στην Περιφερειακή Ενότητα Ζακύνθου, με πληθυσμό 58 κατοίκους. Ως ξεχωριστός οικισμός η Μονή Στρονφάδων αναφέρεται για πρώτη φορά το 1920 να προσαρτάται στον Δήμο Ζακύνθου.
Γεωγραφίκά στοιχεία: Η Μονή Στροφάδων βρίσκεται στη νησίδα Σταμφάνη της συστάδας Στροφάδες στο Ιόνιο πέλαγος. Έχει τη μορφή καστρόπυργου (με τείχη ύψους 25 μέτρων) και είναι αφιερωμένη στη Παναγία της “των πάντων χαράς” και στον Άγιο Διονύσιο.
Ιστορία: Σύμφωνα με την παράδοση, το μοναστήρι χτίστηκε το 1241 από την αυτοκράτειρα του Βυζαντίου Ειρήνη.
Οι ελάχιστοι επισκέπτες, που θα κατορθώσουν να φτάσουν ως εδώ, θα δουν τον κενό τάφο του Αγίου Διονυσίου και θα συναντήσουν τον μοναδικό καλόγερο – ερημίτη που προσέχει σήμερα το μοναστήρι. Στο μοναστήρι έζησε κάποτε και ο Άγιος Διονύσιος (κοίμηση του Αγίου σε ηλικία 75 ετών, στις 17 Δεκεμβρίου του 1622, με τελευταία του επιθυμία να ταφεί στην εκκλησία του Αγίου Γεωργίου Στροφάδων). Στα 1717 το μοναστήρι λεηλατήθηκε από Mουσουλμάνους πειρατές και μερικά κειμήλιά του βρέθηκαν στη Μικρά Ασία να πωλούνται. Τότε κάποιοι Πάτμιοι καραβοκύρηδες αγόρασαν την τιμώμενη εικόνα της Παναγίας “Πάντων χαρά” κι αφού τη μετέφεραν στην Πάτμο, κάλεσαν έναν αγιογράφο να την απεικονίσει σε τοιχογραφία μέσα στο ναό του Αγ. Βασιλείου. Στην συνέχεια την απέστειλαν στις Στροφάδες. Πάνω στις καμπάνες του μοναστηριού είναι ανάγλυφη η Παναγία και σκηνές από τη μοναστική ζωή.
Η χειροτονία του Αγίου Διονυσίου: Το μοναστήρι επιδέχθηκε την τελευταία του ανακαίνιση το 1440 από τον προτελευταίο Ρωμαίο Αυτοκράτορα, τον Ιωάννη Η’ Παλαιολόγο. Έπειτα, ο χώρος του απόκτησε ξανά ενδιαφέρον στα τέλη του 16ου αιώνα, όταν σε αυτόν χειροτονήθηκε Ηγούμενος της Μονής ο γνωστός σε μας σήμερα Άγιος Διονύσιος, πολιούχος της Ζακύνθου”.
Για την ιστορία της εικόνας της Παναγίας Θαλασσομαχούσας βλ. την επόμενη ενότητα.
ΜΟΝΑΣΤΗΡΙ ΣΤΡΟΦΑΔΩΝ, ΠΑΝΑΓΙΑ Η ΘΑΛΑΣΣΟΜΑΧΟΥΣΑ
Η εν λόγω Βυζαντινή εικόνα της Παναγίας Θαλασσομαχούσας (αυτή που κατακτά τη θάλασσα), φυλασσόταν στην Κωνσταντινούπολη. Κατά την περίοδο της Εικονομαχίας (8ος-9ος αι.) ήταν το έθιμο των ευσεβών να ρίχνουν ορισμένες εικόνες στη θάλασσα, αφήνοντάς την στα χέρια του Θεού να τους οδηγεί όπου θέλει. Ενώ βρισκόταν στη θάλασσα, λοιπόν, η εικόνα αυτή – κατά τη θρησκευτική παράδοση – σηκώθηκε προς τα πάνω και οδηγήθηκε στη Μονή Στροφάδων, το πιο απομακρυσμένο καστρομονάστηρο στο Ιόνιο Πέλαγος κοντά στη Ζάκυνθο (νησάκια Στροφάδες). Εκεί βρίσκεται σήμερα.
ΟΙ ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΟΙ ΖΑΚΥΝΘΟΥ
Οι Αμπελόκηποι είναι χωριό και Δημοτική Κοινότητα της Δημοτικής Ενότητας Ζακυνθίων, του Δήμου Ζακύνθου, της Περιφερειακής Ενότητας Ζακύνθου, στην Περιφέρεια Ιονίων Νήσων, στην Ελλάδα με πληθυσμό 1.685 κατοίκους. Στην Κοινότητα υπάγεται και ο οικισμός Καλπάκι με τον συνολικό της πληθυσμό να ανέρχεται σε 2.082 κατοίκους. Οι Αμπελόκηποι είναι ένα χαρακτηριστικό αγροτικό χωριό της Ζακυνθινής υπαίθρου, όπου κυριαρχούν οι αγροτικές καλλιέργειες της ελιάς και των αμπελιών.
Γεωγραφικά στοιχεία: Το χωριό Αμπελόκηποι βρίσκεται σε απόσταση 5 χλμ. νότια της πόλης της Ζακύνθου, σε υψόμετρο 69 μέτρα από την επιφάνεια της θάλασσας. Το χωριό μέχρι το έτος 1953 ονομαζόταν Ρόιδο. Μετονομάστηκε, όμως, σε Αμπελόκηπους από τον τότε πρόεδρο με σκοπό να επωφεληθεί από την παροχή τροφίμων, ρουχισμού και άλλων ειδών πρώτης ανάγκης, που προσέφερε ο Ερυθρός Σταυρός σε όλα τα χωριά του νησιού με αλφαβητική σειρά, λόγω του καταστροφικού σεισμού εκείνη τη χρονιά. Ήταν, πάντως, ένα από τα φτωχότερα χωριά της Ζακύνθου, το οποίο έχει καταφέρει σήμερα να είναι από τα πλουσιότερα του νησιού, διότι με τη μεγάλη τουριστική ανάπτυξη, έχει γίνει ένα μεγάλο εμπορικό κέντρο.
Ιστορία: Περίπου το 1500 μ.Χ., στο χωριό υπήρχε ένα μοναστήρι στην περιοχή όπου σήμερα βρίσκεται το παλαιό νεκροταφείο, καθώς και το παλαιό καμπαναριό. Το μοναστήρι αυτό ήταν γυναικείο. Όταν, όμως, αργότερα (δεν υπάρχει ακριβής χρονολογία) έπαψε να έχει μοναχές, έγινε ο ενοριακός ναός του χωριού, αφιερωμένος στον Άγιο Νικόλαο. Το 1953, εξαιτίας των καταστροφικών σεισμών, γκρεμίστηκε. Σήμερα, στη θέση του έχει χτιστεί μια νέα και μεγαλύτερη εκκλησία.
Η αποξήρανση της λίμνης: Στους Αμπελόκηπους Ζακύνθου, σαν φτωχό χωριό που ήταν, οι καλλιέργειες ήταν βοσκότοποι, κτηνοτροφία και ψάρεμα χελιών λόγω της λίμνης που υπήρχε εκεί. Η λίμνη αυτή ήταν ιδιόκτητη κάποιου μεγάλου γαιοκτήμονα που ονομαζόταν Μακρής. Προσπάθησαν πολλές φορές για την αποξήρανσή της όπως το έτος 1845 και το 1922 χωρίς επιτυχία. Το έτος, όμως, 1936 επί Ιωάννου Μεταξά έγινε η τελική αποξήρανση και ο χωρισμός σε εκτάσεις δέκα στρεμμάτων η κάθε μία. Αυτές οι εκτάσεις χαρίστηκαν στους χωριανούς και στους περίοικους.
Το αεροδρόμιο του νησιού: Στο χωριό Αμπελόκηποι τη σημερινή εποχή, υπάρχει και ο Κρατικός Αερολιμένας Ζακύνθου ή Διεθνές Αεροδρόμιο Ζακύνθου που ονομάζεται «Διονύσιος Σολωμός». Από εκεί ο δρόμος οδηγεί σ’ ένα από τα σημαντικότερα τουριστικά θέρετρα του νησιού, τον Λαγανά.
Στη φωτογραφία ο ιερός ναός Αγίου Νικολάου Αμελοκήπων Ζακύνθου.
ΤΟ ΚΑΛΠΑΚΙ ΖΑΚΥΝΘΟΥ
Το Καλπάκι είναι χωριό της Δημοτικής Ενότητας Ζακυνθίων, του Δήμου Ζακύνθου, της Περιφερειακής Ενότητας Ζακύνθου, στην Περιφέρεια Ιονίων Νήσων, με πληθυσμό 397 κατοίκους.
Το Καλπάκι είναι κτισμένο σε υψόμετρο 40 μέτρων σε μια όμορφη περιοχή, μόλις 7 χλμ. από την πόλη της Ζακύνθου και από το κεντρικό λιμάνι του νησιού. Με ορμητήριο το χωριό μπορείτε να εξερευνήσετε το νότιο κόλπο του νησιού με τα περίφημα θέρετρα Καλαμάκι, Λαγανάς και Άγιος Σώστης, όπου θα εντοπίσετε πλήθος επιλογών για δραστηριότητες στο νησί, αλλά και καταπληκτικές αμμώδεις παραλίες με καθαρά νερά.
ΤΟ ΓΑΪΤΑΝΙ ΖΑΚΥΝΘΟΥ
Το Γαϊτάνι είναι μεγάλο χωριό και Δημοτική Κοινότητα της Δημοτικής Ενότητας Ζακυνθίων, του Δήμου Ζακύνθου, της Περιφερειακής Ενότητας Ζακύνθου, στην Περιφέρεια Ιονίων Νήσων, στην Ελλάδα, με πληθυσμό 1.872 κατοίκους.
Γεωγραφία: Το Γαϊτάνι βρίσκεται στο ανατολικό τμήμα του νησιού, δίπλα στην πόλη της Ζακύνθου σε απόσταση μόλις 3 χιλιόμετρα βορειοδυτικά από αυτήν και ουσιαστικά αποτελεί προάστιό της. Το χωριό χαρακτηρίζεται από έντονη εμπορική δραστηριότητα και μεγάλες αγροτικές καλλιέργειες. Εδώ βρίσκεται το Γενικό Νοσοκομείο Ζακύνθου «ΑΓΙΟΣ ΔΙΟΝΥΣΙΟΣ» που παρέχει πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμια περίθαλψη. Στον οικισμό βρίσκεται ο Ιερός Ναός Αγίου Ιωσήφ, όπου φυλάσσεται το ιερό σκήνωμα του Αγίου Ιωσήφ και αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες εκκλησίες του νησιού.
Ιστορία: Το σημαντικότερο γεγονός στο Γαϊτάνι είναι θρησκευτικού, ιστορικού και λαογραφικού χαρακτήρα. Είναι ο εορτασμός της Μετακομιδής του λειψάνου του Οσίου Ιωσήφ Σαμάκου από την Κρήτη στη Ζάκυνθο. Το ιστορικό γεγονός έγινε το 1669, αμέσως μετά τη πτώση του Χάνδακα. Οι Κρήτες πρόσφυγες κατέφθασαν τότε στο υπό ενετική κυριαρχία νησί της Ζακύνθου, αποδιωγμένοι από τους Τούρκους κατακτητές, φέρνοντας μαζί τους για διάσωση τα τιμαλφή της πίστης τους, μεταξύ των οποίων το Λείψανο του Ηγιασμένου Ιωσήφ, το οποίο εναποτέθηκε στα Ξεροβούνια του Γαϊτανίου κι έκτοτε θησαυρίζεται στο χωριό αυτό, στον κεντρικό πλέον ναό της Μεταμορφώσεως του Σωτήρος, μέσα σε καλλιτεχνημένη ασημένια λάρνακα. Οι εορταστικές εκδηλώσεις πραγματοποιούνται με κάθε επ[ισημότητα στο τέλος κάθε Αυγούστου.
Η ΜΠΟΧΑΛΗ
Η Μπόχαλη είναι γρααφικός οικισμός και Τοπική Κοινότητα της Δημοτικής Ενότητας Ζακυνθίων. του Δήμου Ζακύνθου, της Περιφερειακής Ενότητας Ζακύνθου, στην Περιφέρεια Ιονίων Νήσων, με πληθυσμό 658 κατοίκους.
Γεωγραφικά στοιχεία: Ο οικισμός βρίσκεται τοποθετημένος στον Λόφο της Ζακύνθου (Λόφο του Στράνη), μερικές εκατοντάδες μέτρα μόλις από την πόλη. Την περίοδο της Ενετοκρατίας, καθώς και τα μετέπειτα χρόνια, αποτελούσε την αριστοκρατική συνοικία της πόλης και γενικότερα του νησιού, ενώ εξακολουθεί μέχρι σήμερα να διατηρεί στοιχεία αυτής της περιόδου.
Διοικητικά στοιχεία: Ο οικισμός αναφέρεται επίσημα το 1866 γραμμένος ως Πόχαλη και να προσαρτάται στον τότε Δήμο Ζακύνθου ενώ το 1912 ορίσθηκε έδρα της ομώνυμης νεοϊδρυθείσας Τοπικής Κοινότητας. Το 1940 το όνομα διορθώθηκε στο σημερινό Μπόχαλη. Σύμφωνα με το σχέδιο Καλλικράτης μαζί με τους οικισμούς Ακρωτήρι και Κυδώνι, αποτελούν την Τοπική Κοινότητα Μπόχαλης με τον συνολικό της πληθυσμό να ανέρχεται σε 907 κατοίκους.
Αξιοθέατα: Από τη γραφική Μπόχαλη μπορεί να θαυμάσει κανείς τη θέα προς την πόλη της Ζακύνθου και του Ιονίου πελάγους, ενώ από εδώ μπορεί να επισκεφθεί το ιστορικό Κάστρο του νησιού που βρίσκεται περίπου σε απόσταση 100 μέτρων από το χωριό, στο πιο ψηλό μέρος του λόφου. Το κάστρο χτίστηκε περίπου το έτος 1646. Στη φωτογραφία η Ζάκυνθος και στο βάθος δεξιά η Μπόχαλη.
ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ΑΛΥΚΩΝ
ΤΟ ΚΑΤΑΣΤΑΡΙ ΖΑΚΥΝΘΟΥ
Το Καταστάρι είναι μεγάλο χωριό και Τοπική Κοινότητα της Δημοτικής Ενότητας Αλυκών του Δήμου Ζακύνθου, της Περιφερειακής Ενότητας Ζακύνθου, στην Περιφέρεια Ιονίων Νήσων, με πληθυσμό 1.331 κατοίκους. Βρίσκεται στο βόρειο μέρος του νησιού σε υψόμετρο 40 μέτρων.
Στο χωριό έχει έδρα ο Αθλητικός Όμιλος Κατασταρίου Ζακύνθου ο οποίος ιδρύθηκε το έτος 1990. έχει χρώματα το μπλε και το κίτρινο και έμβλημα του μια άρπα. Διαθέτει τμήμα ποδοσφαίρου και πλήρη τμήματα υποδομών. Ανήκει στη δύναμη της Ε.Π.Σ. Ζακύνθου.
Το έτος 2008 κατέκτησε το Πρωτάθλημα Ε.Π.Σ. Ζακύνθου, για πρώτη φορά και ανέβηκε στην Δ’ Εθνική κατηγορία. Στην Δ’ Εθνική αγωνίστηκε προσωρινά την περίοδο 2008-09 για πρώτη φορά, όποτε και υποβιβάστηκε. Τις χρονιές 2009, 2016 και 2017 κατέκτησε το Κύπελλο Ε.Π.Σ. Ζακύνθου. Έπειτα από 10 χρόνια, το 2018 ο Α.Ο.Κ. Ζακύνθου κατέκτησε εκ νέου το Πρωτάθλημα Ε.Π.Σ. Ζακύνθου και κέρδισε την ιστορική άνοδο στην Γ΄ Εθνική κατηγορία. Την αγωνιστική περίοδο 2018-19, αγωνίστηκε για πρώτη φορά στην Γ΄ Εθνική κατηγορία. Πρώτος αγώνας στην ιστορία του Α.Ο.Κ. Ζακύνθου για την Γ΄ Εθνική, ήταν στην πρεμιέρα του πρωταθλήματος στις 30 Σεπτεμβρίου 2018, με αντίπαλο εκτός έδρας τον Μανδραϊκό και τελικό αποτέλεσμα 0-0.
ΤΟ ΣΚΟΥΛΙΚΑΔΟ ΖΑΚΥΝΘΟΥ
Το Σκουλικάδο είναι χωριό και Τοπική Κοινότητα της Δημοτικής Ενότητας Αλυκών του Δήμου Ζακύνθου, της ΠΕ Ενότητας Ζακύνθου, στην Περιφέρεια Ιονίων Νήσων, με πληθυσμό 580 κατοίκους.
Γεωγραφικά στοιχεία: Το Σκουλικάδο βρίσκεται στο Βορειοδυτικό μέρος της Ζακύνθου, σε υψόμετρο 40 μέτρων, κάτω από τους πρόποδες του όρους Βραχίωνα και απέχει 13 χιλιόμετρα από την πρωτεύουσα του νησιού Ζάκύνθο.
Αξιοθέατα: Στο Σκουλικάδο αξίζει να θαυμάσει κάποιος την κεντρική εκκλησία του χωριού αφιερωμένη στην Παναγία Αναφωνητρια και το πολύ ψηλό καμπαναριό της με τα εκατό σκαλοπάτια και τις τέσσερις μελωδικές καμπάνες.
Αθλητισμός: Στο χωριό εδρεύει ο «Αθλητικός Όμιλος Εθνικός Σκουλικάδου» ο οποίος ιδρύθηκε το 1982 και δραστηριοποιείται στο άθλημα του ποδοσφαίρου. Εκπροσωπεί το χωριό στο τοπικό ποδόσφαιρο, αγωνιζόμενος στα πρωταθλήματα της Ε.Π.Σ. Ζακύνθου. Το 1999 αναδείχθηκε φιναλίστ του Κυπέλλου Ε.Π.Σ. Ζακύνθου με αντίπαλο τον Α.Π.Σ. Ζάκυνθος στον τελικό. Το 2020 αναδείχθηκε για πρώτη φορά στην ιστορία του πρωταθλητής Α΄ Κατηγορίας Ε.Π.Σ. Ζακύνθου και κέρδισε την άνοδο στην Γ΄ Εθνική Ερασιτεχνική κατηγορία, αγωνιζόμενος για πρώτη φορά σε Εθνικό πρωτάθλημα.
Τη σεζόν 2020–21 αγωνίστηκε στην Γ΄ Εθνική Ερασιτεχνική κατηγορία και η πρώτη εμφάνιση του Εθνικού Σκουλικάδου στα Εθνικά πρωταθλήματα συνδιάστηκε με νίκη εντός έδρας στο γήπεδο Μαχαιράδου με 2-1 επί του Πάμισου Μεσσήνης, με ανατροπή για την 1η αγωνιστική στις 11 Οκτωβρίου 2020.
ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΣΚΟΥΛΙΚΑΔΟΥ “Ο “ΕΡΩΤΟΚΡΙΤΟΣ“
Ο Πολιτιστικός Σύλλογος Σκουλικάδου Ο Ερωτόκριτος είναι ένας ιδιαίτερα δραστήριος Πολιτιστικός φορέας που εδρεύει στο Σκουλικάδο Ζακύνθου με έτος ίδρυσης το 1984.
Στη φωτογραφία στιγμιότυπο από την συνάντηση ενηλίκων χορευτικών ομάδων Ζακύνθου στο Σκουλικάδο τον Μαϊο του έτους 2026, στην οποία συμμετείχαν τα Πολιτιστικά Σωματεία Ερωτόκριτος Σκουλικάδοιυ, Υακίνθη, το Κούκεσι, οι Μανώλιες και το καλλιτεχνικό Εργαστήρι. Στην εκδήλωση έγινε αναφορά για τη συμπλήρωση των εκατό (100 )χρόνων από τη γενοκτονία των Ποντίων. Μια ημερομηνία εφιάλτης για εκατομμύρια Ποντίους του χθες, του σήμερα και του αύριο.
ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ΑΡΚΑΔΙΩΝ
ΤΟ ΒΑΝΑΤΟ ΖΑΚΥΝΘΟΥ
Το Βανάτο είναι χωριό και Τοπική Κοινότητα της Δημοτικής Ενότητας Αρκαδίων του Δήμου Ζακύνθου, της Περιφερειακής Ενότητας Ζακύνθου, στην Περιφέρεια Ιονίων Νήσων, με πληθυσμό 1.191 κατοίκους.
Γεωγραφικά στοιχεία: Το χωριό Βανάτο βρίσκεται στο κεντρικό και ανατολικό μέρος της νήσου Ζακύνθου, σε υψ. 20 μ. και σε απόσταση 5 χλμ. δυτικά από την πρωτεύουσα του νησιού Ζάκύνθο.
Στη φωτογραφία στιγμιότυπο από την ξεχωριστή βραδιά αφιερωμένη στη Ζακύνθια μουσική παράδοση, εκκλησιαστική και λαϊκή, που πραγματοποιήθηκε το βράδυ της Κυριακής, 9 Αυγούστου 2026, στον Ιερό Ναό Κοιμήσεως τηα Θεοτόκου Βανάτου Παναγούλα Βανάτου), με τη συνεργασία του Μορφωτικού Κέντρου Λόγου και Τέχνης «Αληθώς» και της Πολυφωνικής Χορωδίας του Φιλανθρωπικού Συλλόγου «Το όνειρο του Παιδιού».
ΤΟ ΚΑΛΙΠΑΔΟ ΖΑΚΥΝΘΟΥ
Το Καλιπάδο ή Καλλιπάδο είναι χωριό και Τοπική Κοινότητα της Δημοτικής Ενότητας Αρκαδίων του Δήμου Ζακύνθου, της Περιφερειακής Ενότητας Ζακύνθου, στην Περιφέρεια Ιονίων Νήσων με πληθυσμό 545 κατοίκους.
Γεωγραφικά στοιχεία: Το χωριό βρίσκεται στην κεντρική και ανατολική νήσο Ζάκυνθο, σε υψόμερο 40 μέτρων, απέχει δε περίπου 7 χιλιόμετρα από τη πόλη της Ζακύνθου. Η περιοχή είναι ιδανική για πεζοπορία, ποδηλασία, καθώς και για τους λάτρεις του Χριστιανισμού, ο προσκυνητικός τουρισμός.
Ιστορία: Σύμφωνα με την τοπική παράδοση, στους πρόποδες του λόφου του Αγίου Πέτρου υπάρχει αποτυπωμένο σε βράχο το πάτημα του Αγίου. Στο παρελθόν αναφέρεται και με την ονομασία Παληόκαστρον (το 1891).
Η αρχιτεκτονική του χωριού: Στο χωριό διασώζονται αξιόλογα παραδοσιακά κτίσματα και ιστορικά αρχοντικά, όπως ο πύργος και η κατοικία της οικογένειας Αμπελοραβδή, με επιρροές από τη δυτική αρχιτεκτονική.
Αξιοθέατα και μνημεία: Ο Ναός Αγίου Ιωάννη Προδρόμου του Βούλτσου είναι ένας ιστορικός ναός που μνημονεύεται από τις αρχές του 16ου αιώνα, με το σημερινό κτίσμα να χρονολογείται στον 18o αιώνα • Το οινοποιείο Καλλίνικος που δραστηριοποιείται ιστορική παράδοση οινοπαραγωγής από τις αρχές του 20ού αιώνα.
Γιορτές και παράδοση: Κάθε Σεπτέμβριο το χωριό συγκεντρώνει επισκέπτες και ντόπιους στο παραδοσιακό πανηγύρι της Σπηλούλας.
Στη φωτογραφία ο Πύργος Αμπελοράβδη στο Καλιπάδο Ζακύνθου.
Ο ΠΛΑΝΟΣ ή ΤΣΙΛΙΒΙ ΖΑΚΥΝΘΟΥ
Ο Πλάνος ή το Τσιλιβί είναι χωριό και Τοπική Κοινότητα της Δημοτικής Ενότητας Αρκαδίων του Δήμου Ζακύνθου, της Περιφερειακής Ενότητας Ζακύνθου, στην Περιφέρεια Ιονίων Νήσων, με πληθυσμό 1.011 κατοίκους.
Γεωγραφικά στοιχεία: Το χωριό βρίσκεται στην βορειοανατολική ακτή του νησιού, σε απόσταση 5 χιλιομέτρων βορειοδυτικά από την πόλη της Ζακύνθου.
Η δημοφιλής Παραλία του Τσιλιβί: Η πολυσύχναστη αμμώδης παραλία του Τσιλιβί είναι μέρος της Κοινότητας και είναι δημοφιλής προορισμός για τους kitesurfers και windsurfers λόγω των ανέμων. Στο βόρειο τμήμα της παραλίας βρίσκεται ένα Ενετικό παρατηρητήριο (αποκαλούμενο Βαρδιόλα). Είναι μια εκτεταμένη λωρίδα άμμου και η θάλασσα έχει αμμώδη βυθό μέχρι σαράντα μέτρα από την ακτή, όπου αρχίζουν τα βράχια. Στον μεγάλο κόλπο του Τσιλιβί, παράλληλα με την κεντρική παραλία η οποία είναι και η μεγαλύτερη, υπάρχουν άλλες δυο μικρότερες οργανωμένες παραλίες.
ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ΕΛΑΤΙΩΝ
ΟΙ ΒΟΛΙΜΕΣ ΖΑΚΥΝΘΟΥ
Οι Βολίμες είναι χωριό και Τοπική Κοινότητα της Δημοτικής Ενότητας Ελατίων του Δήμου Ζακύνθου, της Περιφερειακής Ενότητας Ζακύνθου, στην Περιφέρεια Ιονίων Νήσων με πληθυσμό 392 κατοίκους.
Γεωγραφικά στοιχεία: Οι Βολίμες είναι ένα σημαντικό χωριό και βρίσκονται στο βόρειο τμήμα του νησιού, κτισμένες στις βόρειες πλαγιές του όρους Βραχίωνας. Απέχουν 31 χιλιόμετρα βορειοδυτικά από την πόλη της Ζακύνθου.
Η Κοινότητα Βολίμων: Oi Βολίμες μαζί με τη νησίδα Αγιος Ανδρέας και τους οικισμούς Αγιος Νικόλαος, Ασκός, Βαρβάρα, Ελιές και Καρίθι, αποτελούν την Τοπική Κοινότητα Βολιμών με τον συνολικό της πληθυσμό να ανέρχεται σε 644 κατοίκους.
Κοντινές παραλίες: Οι Βολίμες βρίσκονται στο βουνό και επομένως δεν έχουν δική τους παραλία.
Η κοντινότερη παραλία στα δυτικά είναι το Ναυάγιο και το Πόρτο Βρόμη, ενώ από την ανατολική πλευρά η κοντινότερες παραλίες είναι ο Άγιος Νικόλαος και ο Μακρύς Γιαλός.
Οικονομία-ασχολίες κατοίκων: Οι Βολίμες, χωρισμένοι σε τρεις κοινότητες: Κάτω Βολίμες, ΄Ανω Βολίμες και Μέσω Βολίμες είναι γνωστοί για τα προϊόντα της τοπικής οικοτεχνίας; αφού μαζί με την παραγωγή ελαιολάδου και μελιού, συνυπάρχουν η χειροτεχνία σε τραπεζομάντηλα, κεντήματα και χαλιά που φτιάχνονται στο χέρι κατά την διάρκεια του χειμώνα. Η ανάπτυξη της οικοτεχνίας στις Βολίμες έχει δώσει τη δυνατότητα στη Ζάκυνθο να διακριθεί σε όλη την Ελλάδα.
ΤΟ ΜΙΚΡΟ ΝΗΣΙ
Το Μικρό Νησί είναι ένας παραθαλάσσιος οικισμός της Τοπικής Κοινότητας Ανω Βολιμών, της Δημοτικής Ενότητας Ελατίων του Δήμου Ζακύνθου, της Περιφερειακής Ενότητας Ζακύνθου, στην Περιφέρεια Ιονίων Νήσων, με πληθυσμό 22 κατοίκους.
Γεωγραφικά στοιχεία: Το Μικρό Νησί βρίσκεται στα βορειοανατολικά παράλια του νησιού σε υψόμετρο 30 μέτρα και σε απόσταση 27 χιλιόμετρα βορειοδυτικά από την πόλη της Ζάκυνθου. Πρόκειται για γραφικό παραθεριστικό οικισμό που αναπτύχθηκε τα τελευταία χρόνια με αρκετά τουριστικά καταλύματα, καθώς και με κέντρα εστίασης.
Ονομασία: Το όνομά του ο οικισμός το οφείλει στη βραχονησίδα Μικρό Νησί που είναι βορειοανατολικά του και τα σπίτια του είναι κτισμένα γύρω από μια μικρή βαρδιόλα δηλαδή Ενετικό πύργο-παρατηρητήριο στην τοποθεσία “Πλατύς Γιαλός” σε απόσταση 25 μέτρων από τη θάλασσα.
ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ΑΡΤΕΜΙΣΙΩΝ
ΤΟ ΜΑΧΑΙΡΑΔΟ
Το Μαχαιράδο είναι μεγάλο χωριό, Τοπική Κοινότητα καθώς και έδρα της Δημοτικής Ενότητας Αρτεμισίων του Δήμου Ζακυνθου, της Περιφερειακής Ενότητας Ζακύνθου, στην Περιφέρεια Ιονίων Νήσων, με πληθυσμό 912 κατοίκους.
Γεωγραφικά στοιχεία: Το χωριό Μαχαιράδο βρίσκεται στα νότια της Ζακύνθου στους πρόποδες του όρους Βραχιώνα, σε υψόμετρο 75 μέτρα.
Ιστορία: και αξιοθέατα Το χωριό αναφέρεται με το όνομα αυτό από τις αρχές του 16ου αιώνα. Αξιοθέατό του είναι το πέτρινο, σκαλιστό, πυργοειδές καμπαναριό (του 1810) της εκκλησίας των Αγίων Τιμοθέου και Μαύρας στην κεντρική πλατεία του χωριού. Η εκκλησία αποτελούσε μνημείο τέχνης αλλά καταστράφηκε από πυρκαγιά στις 8 Δεκεμβρίου 2005. Επίσης αξιόλογη είναι η εκκλησία της Υπαπαντής, του 16ου αιώνα με πέτρινο καμπαναριό χαρακτηριστικό δείγμα απλού Ζακυνθινού τύπου χωρισμένου σε τρεις ζώνες. Τέλος υπάρχει και ο σύγχρονος Πολιτιστικός Πολυχώρος ΚΡΥΠΤΗ, χώρος εκθέσεων ζωγραφικής Ζακυνθινών και Ελλήνων καλλιτεχνών και μουσικών εκδηλώσεων.
ΤΟ ΡΟΜΙΡΙ
Το Ρομίρι είναι χωριό και Τοπική Κοινότητα της Δημοτικής Ενότητας Αρτεμισίων του Δήμου Ζακύνθου, της Περιφερειακής Ενότητας Ζακύνθου, στην Περιφέρεια Ιονίων Νήσων, με πληθυσμό 579 κατοίκους.
Γεωγραφικά στοιχεία: Το χωριό βρίσκεται στους πρόποδες του όρους Βραχιώνας σε υψόμετρο 90 μέτρα. Απέχει περίπου 10 χλμ. Νοτιοδυτικά από την πόλη της Ζακύνθου και είναι μεταξύ των χωριών Λιθακιά και Μαχαιράδο. Είναι ένας καθαρά αγροτικός οικισμός.
Διοικητικά στοιχεία: Το χωριό αναφέρεται επίσημα το 1866 γραμμένο ως Ρωμήρι, όταν και προσαρτήθηκε στον τότε Δήμο Μαχαιράδου και το 1912 ορίσθηκε έδρα της ομώνυμης νεοϊδρυθείσας κοινότητας. Το 1949 το όνομά του διορθώθηκε σε Ρομίριον.
Αξιοθέατα: Αξιοθέατό του χωριού είναι η εκκλησία της Ζωοδόχου Πηγής με περίτεχνα σκαλίσματα στο εξωτερικό της, ενώ στο εσωτερικό είναι διακοσμημένη με αξιόλογες αγιογραφίες, ξυλόγλυπτο επιχρυσωμένο τέμπλο και γυναικωνίτη.
ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ΛΑΓΑΝΑ
Ο ΠΑΝΤΟΚΡΑΤΟΡΑΣ ΖΑΚΥΝΘΟΥ
Ο Παντοκράτορας (παλαιά ονομασία Πισινόντας), είναι χωριό και Δημοτική Κοινότητα της Δημοτικής Ενότητας Λαγανά του Δήμου Ζακύνθου, της Περιφερειακής Ενότητας Ζακύνθου, στην Περιφέρεια Ιονίων Νήσων, με πληθυσμό 921 κατοίκους. Μαζί με τον οικισμό Λαγανά αποτελούν την Τοπική Κοινότητα Παντοκράτορος, με τον συνολικό της πληθυσμό να ανέρχεται στους 1.442 κατοίκους.
Γεωγραφικά στοιχεία: Ο Παντοκράτορας είναι χτισμένος σε υψόμετρο 65 μέτρων, στις χαμηλές πλαγιές του όρους Μεγάλο Βουνό. Βρίσκεται σε απόσταση 10 χιλιομέτρων νοτιοδυτικά της πόλης της Ζακύνθου και περίπου 4 χιλιόμετρα δυτικά από τουριστικό θέρετρο του Λαγανά.
Η Παραλία Παντοκράτορα: Στον Παντοκράτορα και στον κόλπο του Λαγανά βρίσκεται η ομώνυμη παραλία μήκους 1.000 μέτρων, μία από τις ωραιότερες της Μεσογείου, στρωμένη με ψιλή χρυσή άμμο. Η παραλία αποτελείται από αμμοθίνες, με ποικιλόμορφη χλωρίδα, και αποτελεί χώρο ωοτοκίας της θαλάσσιας χελώνας Caretta-Caretta. Σημαντική αλλοίωση του οικοσυστήματος της περιοχής έχουν επιφέρει οι υπεραναπτυγμένες τουριστικές δραστηριότητες.
Αξιοθέατα: Ο Ιερός Ναός της Μεταμορφώσεως του Σωτήρος ή Παντοκράτορα, αποτελεί σημαντικό μνημειακό θησαυρό της υπαίθρου του νησιού. Σύμφωνα με την τοπική παράδοση, ο ναός χτίστηκε αρχικά από τη Βυζαντινή αυτοκράτειρα Πουλχερία. Αναφέρεται σε έγγραφα ήδη από το έτος 1491, οπότε και λειτουργούσε ως μοναστήρι υπό τον ιερέα Γερμανό Ραζή, ο οποίος συναίνεσε στην ένωσή του με τη Μονή Στροφάδων. Ο σημερινός ναός Παντοκράτορα είναι κτισμένος σε ρυθμό απλής βασιλικής, διαθέτει αξιόλογο ξυλόγλυπτο και χρυσωμένο τέμπλο του 17ου αιώνα ηπειρωτικής τέχνης, παλαιές φορητές εικόνες και έναν ανάγλυφο δικέφαλο αετό στο κέντρο του πέτρινου δαπέδου • Τα Ερείπια του Ναού του Προφήτη Ηλία του 18ου αιώνα. Σήμερα, σώζεται το κτίριο της εκκλησίας με πέτρινα σκαλίσματα και περίτεχνες σιδεριές στα παράθυρα. Το καμπαναριό είναι από πελεκητό αγκωνάρι. • Τα ερείπια του αρχοντικού των Λούντζηδων, «Σαρακίνα», και το παρεκκλήσι «Άγιος Ιωάννης ο Πρόδρομος», που είναι ιδιωτικά κτίρια.
Εθνικό Θαλάσσιο Πάρκο Ζακύνθου: Στη Δημοτική Ενότητα Παντοκράτορα ανήκει και το μεγάλης οικολογικής και περιβαλλοντικής αξίας “Εθνικό Θαλάσσιο Πάρκο Ζακύνθου” που ιδρύθηκε το έτος 1999 και περιλαμβάνει τον κόλπο του Λαγανά, στις νότιες ακτές της Ζακύνθου. Η περιοχή αποτελεί τμήμα του δικτύου προστατευόμενων περιοχών Natura 2000. (βλ. ιδιαίτερο αφιέρωμα).
Η ΛΙΘΑΚΙΑ ΖΑΚΥΝΘΟΥ
Η Λιθακιά είναι χωριό και Δημοτική Κοινότητα της Δημοτικής Ενότητας Λαγανά του Δήμου Ζακύνθου, της Περιφερειακής Ενότητας Ζακύνθου, στην Περιφέρεια Ιονίων Νήσων, με πληθυσμό 1.302 κατοίκους.
Γεωγραφικά στοιχεία: Η Λιθακιά βρίσκεται στη νότια πλευρά του νησιού χτισμένη σε λόφο με υψόμετρο 96 μέτρων, που φτάνει μέχρι τον κόλπο του Λαγανά. Στη Δημοτική Κοινότητα Λιθακιάς ανήκουν και τα δύο ακατοίκητα -πλέον- πανέμορφα νησάκια Άγιος Σώστης και Μαραθωνήσι.
Η Λιθακιά αποτελεί ένα από τα παλαιότερα χωριά της περιοχής, με ελαιώνες και παραδοσιακά στοιχεία, ενώ κοντά της περιλαμβάνει και τουριστικές αναπτύξεις. Είναι από τις πλέον τουριστικές περιοχές του νησιού, με ωραίες μικρές και μεγαλύτερες παραλίες. Οι ακτές της αποτελούν τμήμα του Εθνικού Θαλάσσιου Πάρκου Ζακύνθου.
Αξιοθέατα: Ο Ναός της Παναγίας Φανερωμένης του 14ου αιώνα που μνημονεύεται σε αρχειακές πηγές από το 16ο αιώνα. Σώθηκε από τους σεισμούς του 1953 και αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα της εκκλησιαστικής αρχιτεκτονικής του νησιού. Είναι ξυλόστεγη μονόκλιτη Βασιλική. Στο εσωτερικό του ναού υπάρχουν ξυλόγλυπτο και χρυσωμένο τέμπλο, το οποίο κατασκευάστηκε σε διαφορετικές περιόδους από τον 16ο μέχρι τον 19ο αιώνα • Ο Ναός του Αγίου Ιωάννη του Θεολόγου του 16ου αιώνα, στο Βόρειο μέρος του χωριού της Λιθακιάς. Είναι αληθινό μνημείο, που ανακαινίστηκε επί Αγγλοκρατίας. Ερειπώθηκε από βομβαρδισμό των Γερμανών το έτος 1944 και ξαναχτίστηκε όπως ήταν πριν με κοινό έρανο των Λιθακιωτών. Ανακαινίστηκε μετά τους σεισμούς του 1953. Το καμπαναριό της εκκλησίας σώθηκε και φέρει τη χρονολογία 1819 • Το αναπαλαιωμένο Αρχοντικό του Μεσσαλά, που στεγάζει το Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης.
ΤΟ ΜΟΥΖΑΚΙ ΖΑΚΥΝΘΟΥ
Το Μουζάκι είναι χωριό και Δημοτική Κοινότητα της Δημοτικής Ενότητας Λαγανά του Δήμου Ζακύνθου, της Περιφερειακής Ενότητας Ζακύνθου, στην Περιφέρεια Ιονίων Νήσων, με πληθυσμό 1.302 κατοίκους. Είναι ένα από τα πιο παλαιά χωριά του νησιού που χρονολογείται από το 1521.
Γεωγραφικά στοιχεία: Το Μουζάκι βρίσκεται στο νότιο τμήμα του νησιού, κοντά στο χωριό Μαχαιράδο και κοντά στην τουριστική περιοχή του Λαγανά. Παρότι βρίσκεται δίπλα στη τουριστική περιοχή του Λαγανά, το Μουζάκι παραμένει ένα παραδοσιακό χωριό με πολλά παλιά σπίτια και εκκλησίες, χτισμένα σύμφωνα με την Ζακυνθινή παράδοση.
Αξιοθέατα: Η εκκλησία της Παναγίας της Βιγλατσούρας στην τοποθεσία Αγριλιά. Η εκκλησία πρωτοχτίστηκε το 16ο αιώνα. Ο σημερινός ναός είναι νέο κτίσμα, που στο εσωτερικό του περιλαμβάνει διάκοσμο από την παλαιά εκκλησία. • Ο ενοριακός Ναός του Αγίου Νικολάου στο Πλάτωμα του Παλιού χωριού. Χτίστηκε το 18ο αιώνα και αναστηλώθηκε, χωρίς να αλλοιωθεί στο παραμικρό η προσεισμική μορφή της, μετά τους σεισμούς του 1953. Αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα μνημεία της Ζακύνθου και περιέχει εικόνες – έργα τέχνης διαφόρων εποχών της ιστορίας του νησιού. Στο προαύλιο της εκκλησίας υπάρχει παλιός ανάγλυφος δικέφαλος αετός.
Αρχαιολογικά ευρήματα: Bορειοανατολικά του χωριού υπάρχει, προϊστορικός οικισμός μεγάλης έκτασης, όπου έχουν ανεβρεθεί λιθοτεχνίες, κεραμική κ.α., ενώ στην τοποθεσία Παλαιοχώρα υπάρχει Μεσαιωνικός οικισμός και ενδείξεις για νεολιθική κατοίκηση.
ΝΗΣΟΣ ΖΑΚΥΝΘΟΣ | ΠΡΟΣΒΑΣΗ
ΑΚΤΟΠΛΟΪΚΕΣ ΣΥΓΚΟΙΝΩΝΙΕΣ
Η Ζάκυνθος συνδέεται ακτοπλοϊκά κυρίως μέσω του λιμανιού της Κυλλήνης στην Πελοπόννησο. Δεν υπάρχει απευθείας ακτοπλοϊκή σύνδεση από τα λιμάνια του Πειραιά ή της Θεσσαλονίκης. Εκτελούνται καθημερινά αρκετά δρομολόγια. Κατά τη θερινή περίοδο, υπάρχουν εποχιακές ανταποκρίσεις ή γραμμές που συνδέουν τη Ζάκυνθο με άλλα νησιά, όπως την Κεφαλονιά (Πόρος ή Σάμη) και το υπόλοιπο Επτανησιακό σύμπλεγμα.
ΑΕΡΟΠΟΡΙΚΕΣ ΣΥΝΔΕΣΕΙΣ
ΖΑΚΥΝΘΟΣ | ΑΕΡΟΠΟΡΙΚΗ ΣΥΝΔΕΣΗ
Ο Κρατικός Αερολιμένας Ζακύνθου ή Διεθνές Αεροδρόμιο Ζακύνθου με την επωνυμία «Διονύσιος Σολωμός», συνδέει τη νήσο Ζάκυνθο με πόλεις της Ελλάδας όπως Αθήνα, Θεσσαλονίκη (μέσω Αθήνας, κ.α., καθώς επίσης και του εξωτερικού όπως Λονδίνο, Αμστερνταμ, Πράγα, Μόναχο, Βουκουρέστι, Κλουζ, Μάντσεστερ, Εξετερ, Σάλτσμπουργκ κ.α..
ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ – ΠΑΡΑΠΟΜΠΕΣ – ΒΑΣΕΙΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ
ΠΗΓΕΣ: Ιστορία της Ελλάδας, ιστορία της Ευρώπης, Βικιπαίδεια, ιστορικό αρχείο – παρακαταθήκη Θεόδωρου Ευαγγελούδη Αρχαιολόγου ΑΠΘ, Ιστορικού Ερευνητή (1985-2023), ιστότοποι Περιφέρειας Ιονίων Νήσων και Δήμου Ζακύνθου, ιστοσελίδες και Σελίδες Κοινωνικώ Δικτύων στο διαδίκτυο, καθώς και άλλες σχετικές πηγές τις οποίες αναγράφουμε στις επιμέρους αναφορές μας.
ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Για όσους δημιουργούς φωτογραφιών έχουμε στοιχεία, αναγράφουμε το όνομά τους, για όσους δεν έχουμε στοιχεία, αναγράφουμε την πηγή προέλευσης.
ΖΕΙΔΩΡΟΣ | ΕΛΛΑΔΑ, Η ΚΟΙΤΙΔΑ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ 