Η Τήνος γεωγραφικά ανήκει στις βόρειες Κυκλάδες και βρίσκεται νοτιοανατολικά της Άνδρου και βορειοδυτικά της Μυκόνου. Με έκταση 197 τ.χλμ. είναι το τρίτο σε μέγεθος νησί των Κυκλάδων μετά τη Νάξο και την Άνδρο. Ο πληθυσμός του νησιού ανέρχεται σε 8.934 κατοίκους.
Η νήσος έχει 62 οικισμούς με μεγαλύτερο αυτόν της πρ. Ανήκει στις βόρειες Κυκλάδες και βρίσκεται νοτιοανατολικά της Άνδρου και βορειοδυτικά της Μυκόνου. Στη φωτογραφία η πόλη της Τήνου.
Η ΟΝΟΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΝΗΣΙΟΥ
ΤΗΝΟΣ Η ΥΔΡΟΥΣΣΑ
Η Τήνος έλαβε το όνομά της από τον πρώτο οικιστή της, τον Τήνο, αρχηγό Ιώνων αποίκων από την Καρία της Μικράς Ασίας, που εγκαταστάθηκαν πρώτοι στο νησί.
Σχετικά προσωνύμια που αναφέρονται στο κυριότερο χαρακτηριστικό του νησιού, το αποκαλούν «Υδρούσσα», αντί Δρυούσσα εξαιτίας της άφθονης δενδροκάλυψής του, αλλά και «Οφιούσσα» ή «Φιδούσσα» από το πλήθος των «φίδων» ή «εφίδων» ένα είδος κέδρου που ευδοκιμούσε στο νησί (σήμερα το συναντούμε µόνο στην περιοχή του Πανόρμου). Μάλιστα, την ξεχωριστή θέση που κατέχει αυτό το φυτό-θάμνος στη ζωή των Τηνιακών, μπορούµε να τη διαπιστώσουµε από την ευρεία χρήση του σε οικοδομήματα, όπως σπίτια και στάβλους, αφού είναι γερό και ανθεκτικό σε υγρασία και σκώρο. Στην αρχαιότητα η Τήνος αναφέρεται, επίσης, από τον Αριστοφάνη ως «Σκορδοφόρος» για τα εκλεκτά της σκόρδα, από τον Καλλίμαχο ως «Αγαθούσσα» από σύγχυση με τη νήσο Τήλο, από τον Αριστοτέλη ως «Υδρούσσα» και από τον Δημοσθένη και τον Αισχίνη ως «Ερούσσα» ή Ερεικούσσα. Σήμερα, η Τήνος φέρει και το προσωνύμιο «νησί του Αιόλου» για τους δυνατούς βοριάδες της.
Στη εικόνα χαλκογραφία του Dapper Alfert, 17ος αιώνας.
Η ΠΑΝΑΓΙΑ ΤΗΣ ΤΗΝΟΥ
Στην Τήνο βρίσκεται ο περικαλλής ναός της Παναγίας Ευαγγελίστριας, με την θαυματουργό κατά τη χριστιανική παράδοση, εικόνα της Παναγίας. Η εκκλησία γιορτάζει στις 25 Μαρτίου (Ευαγγελισμός της Θεοτόκου), ωστόσο αποτελεί τον πιο δημοφιλή προορισμό του Δεκαπενταύγουστου (Κοίμηση της Θεοτόκου). Στις 30 Ιανουαρίου (Τριών Ιεραρχών) γιορτάζεται η επέτειος της εύρεσης της Αγίας Εικόνας της Μεγαλόχαρης. Την ημέρα αυτή πραγματοποιείται κάθε χρόνο το έθιμο «Φαναράκια». Το απόγευμα της ίδιας ημέρας ακολουθεί λιτανεία και περιφορά της εικόνας στη χώρα της Τήνου. Η εκκλησία της Ευαγγελίστριας (και ένα μέρος του συγκροτήματος) υπήρξε το πρώτο δημόσιο οικοδόμημα της ελεύθερης Ελλάδας. Ανεγέρθηκε κατά τη διάρκεια της επανάστασης (1823-1831).
ΤΟ ΕΘΙΜΟ “ΦΑΝΑΡΑΚΙΑ”
Στις 30 Ιανουαρίου (Τριών Ιεραρχών) γιορτάζεται κάθε έτος η επέτειος της εύρεσης της Αγίας Εικόνας της Μεγαλόχαρης. Την ημέρα αυτή πραγματοποιείται κάθε χρόνο το έθιμο «Φαναράκια», με τη συμμετοχή πλήθους πιστών.
Η ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ΤΗΝΟΥ
Η Περιφερειακή Ενότητα Τήνου συγκροτήθηκε στο πλαίσιο του μεταρρυθμιστικού προγράμματος “Καλλικράτης” και περιλαμβάνει τον Δήμο Δήμο Τήνου, ο οποίος διαιρείται σε 3 Δημοτικές Ενότητες (Τήνου, Εξώμβουργου και Πανόρμου) που περιλαμβάνουν 13 Τοπικές Κοινότητες με 62 συστατικούς οικισμούς. Εχει έκταση 197 τ.χλμ. και ο πληθυσμός της ανέρχεται σε 8.934 κατοίκους.
Ο ΔΗΜΟΣ THNOY
Ο Δήμος Τήνου είναι Δήμος της Περιφερειακής Ενότητας Τήνου στην Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου που περιλαμβάνει τη νήσο Τήνο καθώς και τις γειτονικές νησίδες. Δημιουργήθηκε με το Πρόγραμμα Καλλικράτης από την συνένωση των προϋπαρχόντων Δήμων Τήνου, Εξωμβούργου και της Κοινότητας Πανόρμου. Η έκταση του νέου Δήμου είναι 194.59 τ.χλμ και ο πληθυσμός του 8.934 κάτοικοι. Έδρα του Δήμου είναι η Τήνος με πληθυσμό 4.936 κατοίκους και ιστορική έδρα ο Πάνορμος.
Δήμαρχος του Δήμου Τήνου είναι ο κ. Παναγιώτης Κροντηράς.
Ο Δήμος Τήνου διαιρείται σε 3 Δημοτικές Ενότητες τις εξής:
1. ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ΤΗΝΟΥ: Περιλαμβάνει τις Κοινότητες: Τήνου (Αγιος Φωκάς, Καρυά, Μουντάδος, Τήνος), Δύο Χωρίων (Αρνάδος, Δύο Χωρία, Λυχνάφτια, Αγιος Ιωάννης Πόρτο, Φερό Χωριό) και Τριαντάρου (Αγία Βαρβάρα, Αγιος Σώστης, Μπερδεμιάρο, Τριαντάρος).
2. ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ΕΞΩΜΒΟΥΡΓΟΥ: Περιλαμβάνει τις Κοινότητες Αγάπης (Αγάπη, Σκλαβοχωριό), Καλλονής (Αετοφωλιάς, Καλλονή, Κάτω Κλείσμα), Κάμπου (Αγιος Ρωμανός, Βουρνή, Κάμπος, Λουτρά, Ξινάρα, Σμαρδάκιτο, Ταραμπάδος, Φσίνος, Καρδιανής (Καρδιανή, Ορμος Καρδιανής), Κτικάδου (Αγιος Μάρκος-Τσαμπιά, Κιόνια, Κτικάδος, Σπεράδος, Τριπόταμος, Χατζιράδος), Κώμης (Κολυμπήθρα, Κρόκος, Κώμη, Περάστρα, Σκαλάδος, Στενής (Κέχρος, Λιβάδα, Μέση, Μυρσίνη, Ποταμιά, Στενή, Τζάδος), Υστερνίων (Ορμος Υστερνίων, Υστέρνια) και Φαλατάδου (Βώλακας, Κουμάρος, Φαλατάδος).
3. ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ΠΑΝΟΡΜΟΥ: Περιλαμβάνει την Τοπική Κοινότητα Πανόρμου (Βεναρδάτος, Κουμελάς, Μαλλί, Μαρλάς, Πλατιά, Πάνορμος, Ορμος Πανόρμου, Μαμάδος, Ρόχαρης).
ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ΤΗΝΟΥ
Η ΤΗΝΟΣ
Η Τήνος, που είναι επίσης γνωστή και ως Χώρα, είναι η πρωτεύουσα της Περιφερειακής Ενότητας νήσου Τήνου καθώς και η έδρα του Δήμου Τήνου. Ο πληθυσμός της είναι 4.936 κάτοικοι.
Η πόλη βρίσκεται στο νοτιοανατολικό τμήμα του νησιού. Απλώνεται γύρω από τις δύο κεντρικές της λεωφόρους που συνδέουν το λιμάνι με τον ναό του Ευαγγελισμού της Θεοτόκου, τις λεωφόρους Ευαγγελιστρίας και Μεγαλόχαρης. Στην πόλη υπάρχει το Αρχαιολογικό μουσείο, που λειτουργεί από τη δεκαετία του ’60 με ευρήματα από τη Χώρα, το Ξώμπουργο, την Καρδιανή και το Ιερό του Ποσειδώνα στα Κιόνια, τα οποία χρονολογούνται από τη Μυκηναϊκή εποχή, έως τους ρωμαϊκούς χρόνους και το Μουσείο Τηνίων Καλλιτεχνών, που λειτουργεί από το 1930 με πάνω από 100 έργα, πρωτότυπα και αντίγραφα, των σημαντικότερων Τηνίων καλλιτεχνών.
Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ THNOY
Η πόλη της Τήνου άρχισε να κατοικείται την ίδια περίοδο που άρχισε να εγκαταλείπεται η παλιά Χώρα του νησιού, που βρισκόταν στον βράχο του Εξωμβούργου, ο οποίος βρίσκεται στο νότιο μέρος του νησιού, βορειοδυτικά του χωριού Τριπόταμος. Η μετακίνηση του πληθυσμού από το παλιό κάστρο στην νέα πόλη του νησιού συντελέστηκε κατά τη διάρκεια του 17ου και 18ου αιώνα. Πριν την Ελληνική επανάσταση, το παλιό όνομα της Χώρας ήταν “Σαν Νικολό”.
Την περίοδο της Ελληνικής Επανάστασης ο πληθυσμός της Τήνου σημείωσε μεγάλη αύξηση λόγω εγκατάστασης στο νησί προσφύγων από περιοχές που είχαν υποστεί αντίποινα των Τούρκων, όπως οι Κυδωνίες και τα Μοσχονήσια της Μικράς Ασίας, η Χίος, τα Ψαρά, η Κάσος και η Κρήτη. Μεγάλη ανάπτυξη γνώρισε η πόλη μετά την ανεύρεση της εικόνας του Ευαγγελισμού της Θεοτόκου και την ανέγερση του ναού της Παναγίας της Τήνου. Έτσι, εξελίχθηκε σε ένα από τα σημαντικότερα προσκυνήματα στον Ελλαδικό χώρο.
ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ΕΞΩΜΒΟΥΡΓΟΥ
Η ΑΓΑΠΗ
Η Αγάπη (το Αγάπη ή του Αγαπίου για τους ντόπιους) είναι χωριό και Τοπική Κοινότητα της Τήνου, της Δημοτικής Ενότητας Εξωμβούργου του Δήμου Τήνου της Περιφερειακής Ενότητας, Τήνου στην Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου. Βρίσκεται σε θέση που βλέπει προς τη βόρεια πλευρά του νησιού (Κάτω Μέρη), σε μέσο σταθμικό υψόμετρο 100 μέτρα. Απέχει 15 χλμ. περίπου Β. της πρωτεύουσας.
Η Τοπική Κοινότητα Αγάπης είναι χαρακτηρισμένη ως αγροτικός ημιορεινός οικισμός με έκταση 11,925 τ.χλμ. και περιλαμβάνει και τον οικισμό Σκλαβοχώρι
ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ΠΑΝΟΡΜΟΥ
Ο ΠΥΡΓΟΣ ΚΑΙ ΤΟ ΕΠΙΝΕΙΟ Ο ΟΡΜΟΣ ΠΑΝΟΡΜΟΥ
Ο Πύργος είναι χωριό, Τοπική Κοινότητα και Δημοτική Ενότητα του Δήμου Τήνου, της Περιφερειακής Ενότητας Τήνου, στην Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου με πληθυσμό 382 κατοίκους.
Βρίσκεται σε υψόμετρο 130 μέτρων στο βορειοδυτικό τμήμα του νησιού, σε απόσταση 23 χιλιομέτρων από την πόλη της Τήνου. Γεωγραφικά ανήκει στην περιοχή που είναι γνωστή ως Έξω Μέρη ή Έξω Μεριά, αποτελώντας διαχρονικά τον κυριότερο οικισμό της. Ο πληθυσμός του οικισμού ανέρχεται σε 382 κατοίκους
Ο Πύργος έχει χαρακτηριστεί παραδοσιακός οικισμός από το έτος 1978. Επίνειο του Πύργου είναι ο γειτονικός Όρμος Πανόρμου ή Πάνορμος.
Συγκαταλέγεται στα αμιγώς ορθόδοξα χωριά της Τήνου και διαθέτει πλούσια καλλιτεχνική παράδοση ως σημαντικό κέντρο μαρμαροτεχνίας και τόπος καταγωγής διαπρεπών Ελλήνων καλλιτεχνών.
Ο επιβλητικός περικαλλής ιερός ναός του Αγίου Δημητρίου στο Πύργο Τήνου.
Η ΑΝΩΤΕΡΗ ΣΧΟΛΗ ΚΑΛΩΝ ΤΕΧΝΩΝ ΜΑΡΜΑΡΟΤΕΧΝΙΑΣ ΠΑΝΟΡΜΟΥ ΤΗΝΟΥ
Στον Πύργο λειτουργεί από το 1955 η Ανώτερη Σχολή Καλών Τεχνών Μαρμαροτεχνίας Πανόρμου Τήνου (πρώην Προπαρασκευαστικό και Επαγγελματικό Σχολείο Καλών Τεχνών Πανόρμου Τήνου), που συνεχίζει την παράδοση του μαρμάρου με σπουδαστές από όλο τον κόσμο.
Η ΤΗΝΙΑΚΗ ΜΑΡΜΑΡΟΤΕΧΝΙΑ
Αρκετοί κάτοικοι του νησιού ασχολούνται με την επεξεργασία του μαρμάρου – Τηνιακή Μαρμαροτεχνία – ως μαρμαροτεχνίτες ή τοποθετητές καθώς και με το εμπόριο μαρμαροπλακών όπου εξάγουν το φημισμένο μάρμαρο της Τήνου και σε χώρες του εξωτερικού. Η Τηνιακή Μαρμαροτεχνία περιλαμβάνεται στον Κατάλογο της Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς της UNESCO.
Στη φωτογραφία στάση λεωφορείου στο χωριό Πύργος κατασκευασμένη από Τηνιακό μάρμαρο.
ΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΗΝΙΩΝ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΩΝ
Το Μουσείο Τηνίων καλλιτεχνών στο χωριό Πύργος που λειτουργεί από το 1930 με πάνω από 100 έργα, πρωτότυπα και αντίγραφα, των σημαντικότερων Τηνίων καλλιτεχνών.
ΤΗΝΟΣ | ΥΠΟΔΟΜΕΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ
Το νησί διαθέτει άριστο οδικό δίκτυο και ένα σύγχρονο ΚΤΕΛ για να σας μεταφέρει σε κάθε γωνιά της Περιφερειακής Ενότητας Τήνου.
ΤΟ ΚΤΕΛ ΤΗΝΟΥ Α.Ε.
Με σύγχρονα λεωφορεία και άριστα εκπαιδευμένο προσωπικό το ΚΤΕΛ ΤΗΝΟΥ Α.Ε. είναι πάντα σε ετοιμότητα να σας υποδεχθεί και να σας μεταφέρει στους πανέμορφους προορισμούς του νησιού!
Το ΚΤΕΛ ΤΗΝΟΥ Α.Ε. παρέχει στο επιβατικό κοινό συχνά δρομολόγια με σύγχρονα λεωφορεία για ευχάριστα και ασφαλή ταξίδια, δυνατότητα έκδοσης εισιτηρίου online, κλιματισμό, δωρεάν Wi-Fi, άνετους χώρους για την μεταφορά των αποσκευών σας κ.α..
Ανακαλύψτε την Υδρούσσα Τήνο με το ΚΤΕΛ ΤΗΝΟΥ Α.Ε..
Η ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗ ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ THNOY
Η εμβληματική εκκλησία της Ευαγγελίστριας (Παναγιά της Τήνου) είναι ένας ιδιαίτερα δημοφιλής προσκυνηματικός προορισμός όλο τον χρόνο.
Πέρα αυτού η Τήνος των Κυκλάδων είναι ένας τουριστικός προορισμός για ποιοτικές διακοπές όλες τις εποχές του χρόνου. Το νησί διαθέτει γραφικές παραλίες, κρυστάλλινες θάλασσες, πολλά αξιοθέατα, ενώ υπάρχουν διαθέσιμα καταλύματα, ταβέρνες, εστιατόρια, χώροι άθλησης και αναψυχής, βιβλιοθήκη και άλλοι χώροι πολιτισμού για να ικανοποιήσει όλες τις ανάγκες των μόνιμων κατοίκων και των επισκεπτών. Στο νησί όλο το χρόνο, πραγματοποιούνται πολλές εκδηλώσεις πολιτισμού από Πολιτιστικούς-Μορφωτικούς Συλλόγους του νησιού σε συνεργασία με την Τοπική Αυτοδιοίκηση.
ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ – ΑΣΧΟΛΙΕΣ ΚΑΤΟΙΚΩΝ
Η οικονομία της νήσου Τήνου είναι ισχυρή και ζωντανή όλο τον χρόνο στηριζόμενη κυρίως στον τουρισμό και στη αλιεία, ενώ είναι ανεπτυγμένη και η μαρμαροτεχνία.
Στην εικόνα παραδοσιακός ανεμόμυλος και δίπλα ένας από τους 1000 περίπου περιστεριώνες του νησιού που αποτελούν σήμα κατατεθέν της Τήνου.
ΤΟΠΙΚΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ THNΟΥ
Οι γλυκές τυρόπιτες της Τήνου (γνωστές και ως τσιμπητά) είναι παραδοσιακά μικρά γλυκά τυροπιτάκια. Φτιάχνονται με βάση το τοπικό φρέσκο τυρί το πέτρωμα (ή μυζήθρα), ζάχαρη, αυγά και αρωματίζονται με κανέλα, βανίλια ή ξύσμα πορτοκαλιού.
Έχουν ξεχωριστό, περίτεχνο σχήμα. Το φύλλο ζύμης «τσιμπιέται» γύρω-γύρω με τα δάχτυλα ή με τσιμπιδάκι ώστε να σχηματιστεί ένα στεφάνι που κλείνει τη γέμιση. Παραδοσιακά αποτελούν το χαρακτηριστικό Πασχαλινό γλυκό του νησιού, που ζυμώνονταν την Μ. Εβδομάδα, αλλά πλέον προσφέρονται στα ζαχαροπλαστεία της Τήνου όλο το χρόνο.
ΑΞΙΟΘΕΑΤΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑ ΤΗΝΟΥ
Μεγάλη ανάπτυξη γνώρισε η πόλη μετά την ανεύρεση της εικόνας του Ευαγγελισμού της Θεοτόκου και την ανέγερση του ναού της Παναγίας της Τήνου. Έτσι, εξελίχθηκε σε ένα από τα σημαντικότερα προσκυνήματα στον Ελλαδικό χώρο.
Στην εικόνα η Παναγία της Τήνου σε ταχυδρομικό δελτάριο του 1910.
Αλλά αξιοθέατα της Τήνου είναι το μουσείο μαρμαροτεχνίας καθώς και το μουσείο Τηνίων καλλιτεχνών στον Πύργο Τήνου,
ΟΙ ΠΑΡΑΛΙΕΣ ΤΗΣ ΤΗΝΟΥ
Η Τήνος έχει αρκετές όμορφες παραλίες με γαλάζια κρυστάλλινα νερά. Μερικές από αυτές είναι η Κολυμπήθρα, ο Πάνορμος, η Ρόχαρη, η Απηγανιά, ο Αγιος Ρομανός, τα Καλύβια, ο Αγιος Πέτρος, η Παχιά Αμμος, ο Αγιος Φωκάς, ο Κουμελάς, ο Αγιος Σώστης, ο Αγιος Ιωάννης, τα Λιβάδια κ.α..
Στη φωτογραφία ο Αγιος Ιωάννης Τήνου.
ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ (ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ – ΦΕΣΤΙΒΑΛ – ΠΑΝΗΓΥΡΙΑ)
Στην Τήνο διοργανώνονται καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους φεστιβάλ και πολιτιστικές εκδηλώσεις που φέρνουν τους ντόπιους αλλά και τους επισκέπτες του νησιού ακόμα πιο κοντά.
Ιδιαίτερα φημισμένα είναι τα παραδοσιακά νησιώτικα γλέντια στα Τηνιακά που χωριά διαρκούν όλο το καλοκαίρι έως τις αρχές Σεπτεμβρίου, με ζωντανή μουσική (βιολί και λαούτο) και τοπικούς μεζέδες.
ΤΟ ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΜΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΗΝΟ ΕΙΝΑΙ ΣΕ ΕΞΕΛΙΞΗ
ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ – ΠΑΡΑΠΟΜΠΕΣ – ΒΑΣΕΙΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ
ΠΗΓΕΣ: Ιστορικό αρχείο – παρακαταθήκη Θεόδωρου Ευαγγελούδη, ιστορία της Ελλάδας, ιστορία της Ευρώπης, Βικιπαίδεια, ιστότοποι Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου, του Δήμου Τήνου, του ΚΤΕΛ Τήνου, ιστοσελίδες και Σελίδες στο διαδίκτυο, καθώς και άλλες σχετικές πηγές, τις οποίες αναγράφουμε στις επιμέρους αναφορές μας.
ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Για όσους δημιουργούς φωτογραφιών έχουμε στοιχεία, αναγράφουμε το όνομά τους, για όσους δεν έχουμε στοιχεία, αναγράφουμε την πηγή προέλευσης.
ΖΕΙΔΩΡΟΣ | ΕΛΛΑΔΑ ΧΩΡΙΑ ΚΑΙ ΠΟΛΕΙΣ