Η Πάρος είναι το τρίτο σε μέγεθος νησί των Κυκλάδων και βρίσκεται δυτικά της Νάξου, από την οποία τη χωρίζει ένας στενός δίαυλος πλάτους 3 περίπου μιλίων. Έχει έκταση 193,3 τετραγωνικά χιλιόμετρα και απέχει από τον Πειραιά 90 ναυτικά μίλια. Το μήκος των ακτών της είναι 118,5 χιλιόμετρα. Ο πληθυσμός του νησιού είναι 14.520 κάτοικοι. Η Περιφερειακή Ενότητα Πάρου συγκροτείται από 2 Δήμους, αυτών της Πάρου και της Αντιπάρου. Πρωτεύουσα του νησιού και της Περιφερειακής Ενότητας Πάρου είναι η Πάρος ή Παροικία, με πληθυσμό 4.166 κατοίκους.
Η ΜΙΝΩΪΚΗ ΠΑΡΟΣ
Η Πάρος δέχθηκε ισχυρή πολιτιστική και οικονομική επιρροή από την Κρήτη, αποτελώντας βασικό κρίκο στο ναυτικό δίκτυο των Μινωιτών και φέρεται να κατοικήθηκε από τους προϊστορικούς χρόνους 5.000 π.Χ., ενώ κατά τη 3η χιλιετία φέρεται να ήταν σημαντικό κέντρο σύμφωνα με τα ευρήματα στην Παροικία, τις Κουκουναριές και στον Κάμπο.
Η Πάρος εξελίσσεται σταδιακά σε ναυτική δύναμη λόγω και της εμπορίας του φημισμένου Παριανού μαρμάρου. Ο Κρητικής καταγωγής Αλκαίος ίδρυσε την Μίνωα, τη σημερινή Παροικία. Η Μίνωα αποτέλεσε ένα από τα σημαντικότερα λιμάνια του Μινωϊκού πολιτισμού.
Σύμφωνα με την Ελληνική μυθολογία: από το νησί πέρασε ο Ηρακλής • o Μίνωας απέκτησε 4 γιους με την Πάρεια ή Παρία, που το όνομά της εκδηλώνει την καταγωγή της • Ο Μίνωας βρισκόταν στην Πάρο όταν έμαθε ότι οι Αθηναίοι σκότωσαν τον γιο του τον Ανδρόγειο και γι’αυτό διέταξε τον στόλο του να πολιορκήσει την Αθήνα.
Η νήσος Πάρος, λόγω αυτής της πολιτιστικής επίδρασης με τους Μινωίτες έλαβε και το πρώτο όνομά της “Μινωίς” ή “Μινώα”, όπως την αποκαλεί και ο Πλίνιος. Στο διάβα όμως της ιστορίας φέρεται και με άλλα ονόματα όπως: Πακτία, Δημητριάς, Ζάκυνθος, Υρία, Υλίεσσα, Πλατεία και Καβαρνίς.
Η ΜΥΚΗΝΑΪΚΗ ΑΚΡΟΠΟΛΗ ΤΗΣ ΠΑΡΟΥ ΣΤΙΣ ΚΟΥΚΟΥΝΑΡΙΕΣ
Η Μυκηναϊκή Ακρόπολη της Πάρου στις Κουκουναριές, αποτελεί έναν σημαντικό οικισμό της περιόδου μετά το 1200 π.Χ., οχυρωμένος με «κυκλώπεια» τείχη και ανάκτορο. Χτισμένη σε στρατηγική θέση, στην κορυφή ενός λόφου, η ακρόπολη προσέφερε στους αρχαίους κατοίκους προστασία και πανοραμική θέα στο Αιγαίο. Τα ερείπια των τειχών, των κατοικιών και των αποθηκών που έχουν βρεθεί, αποδεικνύουν την προηγμένη αρχιτεκτονική και οργάνωση της εποχής. Στη φωτογραφία ανασκαφή στο Κάτω Πλάτωμα της Ακρόπολης των Κουκουναριών στην Πάρο.
ΕΥΡΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΥΣΤΕΡΗΣ ΑΡΧΑΪΚΗΣ ΠΕΡΙΟΔΟΥ ΣΤΗΝ ΠΑΡΟ
Μελανόμορφη κύλικα της Υστεροαρχαϊκής περιόδου η οποία βρέθηκε κατά τις ανασκαφές στην ακρόπολη των Κουκουναριών στην Πάρο. Η ύστερη αρχαϊκή περίοδος στην Πάρο (περ. 535–480 π.Χ.) υπήρξε εποχή τεράστιας ακμής, η οποία σημαδεύτηκε από την κυριαρχία του «λυχνίτη» μαρμάρου, την ίδρυση μεγάλων ιερών και την κορύφωση της γλυπτικής.
ΥΠΟΔΟΜΕΣ ΚΑΙ ΑΝΑΠΤΥΞΗ
Η Πάρος διαθέτει διεθνές αεροδρόμιο που βρίσκεται 9 χλμ. νότια της πρωτεύουσας Παροικίας, καθώς και λιμάνια όπως της Παροικίας (είναι το κύριο λιμάνι όπου υπάρχει φάρος), της Νάουσας (αρχαία Αργούσα, πολεμικός λιμένας) μεταξύ των Ακρωτηρίων Κόρακα και Τούρχου, του Δρυός (καλούμενο και Πόρτο Τρίο) κ.α., καθώς και ένα σύγχρονο ΚΤΕΛ για να σας μεταφέρει σε κάθε γωνιά της Περιφερειακής Ενότητας. Η καίρια γεωγραφική θέση της Πάρου στο κεντρικό Αιγαίο, το σταυροδρόμι των θαλάσσιων δρόμων που συνδέουν την ηπειρωτική Ελλάδα με τα νησιά του Αρχιπελάγους, τα μικρασιατικά παράλια και ευρύτερα τη Μεσόγειο, αποτέλεσε τη διαχρονική βάση για την ανάπτυξη του νησιού.
Η ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗ ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΠΑΡΟΥ
Η Πάρος είναι ένας δημοφιλής προορισμός παγκόσμια γνωστός, που ενσαρκώνει την ιδανική ισορροπία μεταξύ της παραδοσιακής νησιωτικής ζωής και των τουριστικών ανέσεων, ένας ιδανικός τόπος για διακοπές όλες τις εποχές του χρόνου, για οικογένειες, ζευγάρια και γενικότερα για όλους όσους επιζητούν ποιοτικές διακοπές.
Το νησί διαθέτει σύγχρονο διεθνές αεροδρόμιο, λιμάνια, καθώς και ένα σύγχρονο ΚΤΕΛ για να σας μεταφέρει σε κάθε γωνιά της Περιφερειακής Ενότητας, ενώ μέσου του τουριστικού του γραφείου διοργανώνει και εκδρομές. Οπως προαναφέραμε η καίρια γεωγραφική θέση της Πάρου στο κεντρικό Αιγαίο, το σταυροδρόμι των θαλάσσιων δρόμων που συνδέουν την ηπειρωτική Ελλάδα με τα νησιά του Αιγαίου πελάγους, τα Μικρασιατικά παράλια και ευρύτερα τη Μεσόγειο θάλασσα, αποτέλεσε τη διαχρονική βάση για την ανάπτυξη του νησιού και της ευρύτερης περιοχής των Κυκλάδων.
ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΣ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΟΣ ΠΡΟΟΡΙΣΜΟΣ
Η νήσος Πάρος και ολόκληρη η Περιφερειακή Ενότητα Πάρου, αποτελεί σήμερα έναν δημοφιλή παγκόσμιο τουριστικό προορισμό, που αξίζει να την επισκεφθείτε! Γραφικά χωριά, μαγευτικές παραλίες, φυσικά λιμανάκια, αρχαιολογικοί χώροι και μνημεία, γραφικές εκκλησίες σαν ζωγραφιές, τοπικά προϊόντα όπως το φημισμένο κρασί και τα σύκα Πάρου, συνθέτουν ένα ποικίλο τουριστικό ανάγλυφο που την καθιστούν ελκυστική όλες τις εποχές του χρόνου.
ΧΛΩΡΙΔΑ ΚΑΙ ΠΑΝΙΔΑ
Η χλωρίδα του νησιού είναι πλούσια. Στην παραθαλάσσια ζώνη συναντάται ο κρίνος της θάλασσας, ο αμάραντος, διάφορα αγκάθια και το κρίταμο. Στα πεδινά ευδοκιμούν σχινάρια, κέδροι, ρείκια κ.α., ενώ στις ημιορεινές και ορεινές εκτάσεις συναντάται επιπλέον φασκόμηλο, ρίγανη, μάρθαο, δεντρολίβανο, μανουσάκια, κυκλάμινα, ανεμώνες. Στη βλάστηση της Πάρου κυριαρχούν τα αρμυρίκια, τα κυπαρίσσια, τα πεύκα, οι χαρουπιές, οι αροκάριες, τα αμπέλια, οι συκιές, οι ελιές κ.α..
Η γεωγραφική θέση της Πάρου την καθιστά πολύ σημαντικό τόπο διαβίωσης μίας πλούσιας ορνιθοπανίδας. Περισσότερα από 200 διαφορετικά είδη πουλιών φιλοξενούνται στο νησί. Από αυτά ορισμένα είναι ενδημικά, ενώ τα περισσότερα είναι μεταναστευτικά και χρησιμοποιούν την Πάρο ως ενδιάμεσο σταθμό των ταξιδιών τους την άνοιξη και το φθινόπωρο. Στα πουλιά που συναντώνται στην Πάρο περιλαμβάνονται ο Αρτεμης, ο Κορμοράνος, ο Μικροτσικνιάς και το Βραχοκιρκίνεζο, ενώ περιλαμβάνονται επίσης και ορισμένα σπάνια ή απειλούμενα με εξαφάνιση είδη, όπως ο Θαλασσοκόρακας, ο Πορφυροτσικνιάς, η Χαλκόκοτα, ο Λιβαδόκιρκος, η Αετογερακίνα, ο Σπιζαετός ο Μαυροπετρίτης η Πετροτριλίδα, ο Αιγαιόγλαρος κ.α.. Στην Πάρο λειτουργεί από το 1995 ο Σύλλογος Περίθαλψης και Προστασίας Άγριων Ζώων «Αλκυόνη», ο οποίος έχει ως σκοπό την περισυλλογή, θεραπεία και επανένταξη στη φύση των αγρίων ζώων της Ελληνικής πανίδας που για κάποιο λόγο έχουν ανάγκη περίθαλψης. Ο Σύλλογος λειτουργεί αποκλειστικά με τη βοήθεια εκατοντάδων εθελοντών απ’ όλο τον κόσμο, και οι εγκαταστάσεις του φιλοξενούνται σε κτήμα 12,60 στρεμμάτων στην περιοχή Καμάρες που παραχωρήθηκε από την Ιερά Μονή Λογγοβάρδα.
ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ – ΑΣΧΟΛΙΕΣ ΚΑΤΟΙΚΩΝ – ΤΟΠΙΚΑ ΠΡΟΪΟΝΤΑ
Σήμερα οι κάτοικοι της Περιφερειακής Ενότητας Πάρου ασχολούνται κυρίως με την αλιεία, τη γεωργία, την κτηνοτροφία και τον τουρισμό. Τα προϊόντα της Πάρου είναι ποικίλα και άριστης ποιότητας. Παράγει ετησίως μεγάλες ποσότητες καλού κρασιού τη μανδηλαριά (κόκκινο) και τη μονεμβασιά (λευκό) που είναι Π.Ο.Π., αυτό δε συντελεί στο να έχει μικρές βιομηχανικές μονάδες οινοποιίας και ουζοποιίας, ενώ παράγει επίσης βαμβάκι, ελιές, λάδι, πατάτες, ρεβύθια, δημητριακά, πεπόνια και σύκα. Επιπλέον η Πάρος έχει αξιόλογα ορυκτά, μεταξύ των οποίων την πρώτη θέση έχει το ονομαστό χιονόλευκο μάρμαρο της Πάρου.
ΤΟ ΜΑΡΜΑΡΟ ΤΗΣ ΠΑΡΟΥ
Το Παριανό μάρμαρο ήταν γνωστό από την αρχαιότητα ως το καλύτερο της Ελλάδας που μαζί με αυτά της Νάξου και της Πεντέλης συνετέλεσαν στη δόξα της αρχαίας Ελληνικής γλυπτικής. Διάσημοι ήταν οι Πάριοι γλύπτες Σκόπας και Αγοράκριτος, που ήταν εφάμιλλοι του Φειδία. Επίσης διάσημοι ήταν και οι ζωγράφοι Νικάνωρ και Αρκεσίλαος.
Η διαφάνεια αυτή του μαρμάρου της Πάρου, της λεγόμενης “Παρίας λίθου” είχε καταστεί τόσο γωστή που λάμβανε και θεϊκό συμβολισμό. Όπως μάλιστα σημειώνει στους λόγους του ο Ευσέβιος: “Ο Θεός, αρχή φωτεινή, που εδρεύει στο μέσον του πυρός, του πιο ευαίσθητου, μένει για πάντα αόρατη στα μάτια εκείνων που δεν ανυψώνονται υπεράνω της υλικής ζωής. Γι΄ αυτό η θέα των διαφανών σωμάτων, όπως του κρυστάλλου, του Παριανού μαρμάρου και ακόμα του ελεφαντοστού, οδηγεί στην ιδέα του θεϊκού φωτός, όπως η θέα του χρυσού οδηγεί στην ιδέα της καθαρότητας”. Σημειώνεται ότι το μάρμαρο Πάρου είναι επίσης γνωστό και με την ονομασία λυχνίτης.
Στην εικόνα Ελληνιστικό ανάγλυφο αφιερωμένο στις Νύμφες στο αρχαίο λατομείο στη Μάρπησσα της Πάρου, που βρίσκεται στη νότια είσοδο των αρχαίων λατομείων μαρμάρου στην Πάρο. Αναπαριστά θεούς του Ολύμπου και δηλώνει με την επιγραφή στο κάτω μέρος του, «ΑΔΑΜΑΣ ΟΔΡΥΣΗΣ ΝΥΜΦΑΙΣ», ότι τα λατομεία ήταν αφιερωμένα στις Νύμφες. Ενδεχομένως πρόκειται για την αρχαία ονομασία του λατομείου ως «Λατομείο των Νυμφών». Η επιγραφή χρονολογείται στα 350-325 π.Χ.. Κορυφαία έργα της αρχαιότητας όπως η Αφροδίτη της Μήλου, ο Ερμής του Πραξιτέλη, η Νίκη της Σαμοθράκης, οι Κόρες της Ακρόπολης, η Νίκη της Δήλου, ο ναός του Απόλλωνα και ο θησαυρός των Σιφνίων στους Δελφούς, ο ναός του Δία στην Ολυμπία, ο ναός του Απόλλωνα στη Δήλο, τα περίφημα κυκλαδικά ειδώλια δημιουργήθηκαν με το λευκό, σχεδόν διάφανο Παριανό μάρμαρο.
Tα αρχαία υπόγεια λατομεία μαρμάρου της Πάρου βρίσκονται στα ανατολικά του γραφικού οικισμού Μαράθι και σε απόσταση 5 χιλιομέτρων βορειοανατολικά από την Παροικία.
Η λειτουργία των λατομείων σταμάτησε περίπου στα μέσα του 7ου μ.Χ. αιώνα. Για μία μεγάλη χρονική περίοδο παρέμειναν κλειστά, για να επαναλειτουργήσουν τον 19ο αιώνα, μετά την ίδρυση του πρώτου ανεξάρτητου Ελληνικού κράτους και την ανάγκη ανασυγκρότησής του. Το Παριανό μάρμαρο αξιοποιήθηκε σε σημαντικά μνημεία της νεώτερης ιστορίας, όπως η Κοιμωμένη του Γιαννούλη Χαλεπά. Αναφέρεται ακόμη ότι ο Σταμάτης Κλεάνθης, πολεοδόμος και δημιουργός των πρώτων σχεδίων της Αθήνας, χρησιμοποίησε το Παριανό μάρμαρο για τις ανάγκες κατασκευής των ανδριάντων της πόλης κατά την περίοδο 1840-1857.
Εξάγονταν δύο είδη μαρμάρου: ο λευκός λίθος από τα υπαίθρια λατομεία, που ήταν κατάλληλος για την κατασκευή κτιρίων και ο λυχνίτης, το λευκό διάφανο μάρμαρο από τις υπόγειες στοές, με το φως των λυχναριών, που προοριζόταν για την κατασκευή των αγαλμάτων. Στα τέλη του 19ου αιώνα Βελγική εταιρεία επένδυσε στον εκσυγχρονισμό των λατομείων με την κατασκευή βιομηχανικών κτιρίων και σιδηροδρομικής γραμμής ως το λιμάνι της Παροικίας για τη μεταφορά μαρμάρων σε άλλες περιοχές της Ελλάδας αλλά και του εξωτερικού.
ΑΞΙΟΘΕΑΤΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑ ΠΑΡΟΥ
Το σπουδαίο Αρχαίο Κυκλικό Ιερό που βρέθηκε στη θέση του Αγίου Παντελεήμονα ανατολικά της Παροικιάς κοντά στο μουσείο με κυκλικό βαθμιδωτό μνημείο, τάφους, τεφροδόχους, μαρμάρινα αρχιτεκτονικά μέλη, επιτύμβιες στήλες, μαρμάρινα αναθήματα, κορμό κούρου κ.ά. • η Παναγία Εκατονταπυλιανή • το αρχαιολογικό μουσείο Πάρου • το Μουσείο Γλυπτικής Νικόλαου Περαντινού στη Μάρπησσα το οποίο στεγάζεται σε νεοκλασικό κτήριο στο χωριό • ο ανεμόμυλος της Παροικίας • το παλιό λιμάνι Νάουσας • το Ενετικό κάστρο Νάουσας • το Κάστρο της Παροικίας • η Μυκηναϊκή Ακρόπολη • το οινοποιείο Μωραΐτη • το Σπήλαιο της Αντιπάρου • τα Αρχαία λατομεία μαρμάρου • το Περιβαλλοντικό και Πολιτιστικό Πάρκο • το Ιερό του Δήλιου Απόλλωνα και της Αρτέμιδας • η Κοιλάδα με τις Πεταλούδες • το παραδοσιακό χωριό Λεύκες • το χωριό Μάρπησσα με τους τέσσερις ανεμόμυλους • το μουσείο γλυπτικής • το Κάστρο της Αντιπάρου • ο Σαλιαγκός Αντιπάρου (νησίδα αρχαιολογικός χώρος – είναι ο αρχαιότερος οικισμός των Κυκλάδων) • ο Αγιος Γεώργιος στην Αντίπαρο οικισμός ιδιαίτερου φυσικού κάλλους • το μοναστήρι του Αγίου Αντωνίου στον Λόφο Κέφαλος στη Μάρπησσα με πανοραμική θέα • το Ιστορικό και Λαογραφικό Μουσείο Αντιπάρου κ.α..
ΤΑ ΑΡΧΑΙΑ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑ ΤΗΣ ΠΑΡΟΥ
Οι θέσεις των εργαστηρίων της αρχαίας πόλης, βρίσκονται πολύ κοντά στο αρχαίο τείχος προς Νότια και Ανατολικά, εντός των τειχών της πόλης. Από τις έως τώρα σωστικές ανασκαφές στην περιοχή, αποδεικνύεται ότι ο χώρος των εργαστηρίων λειτουργούσε για μακρά χρονική διάρκεια. Τα εργαστήρια αυτά, παράγουν προϊόντα κυρίως από πηλό ή μάρμαρο σε όλες τις χρονικές περιόδους. Αυτό επιβεβαιώνεται τόσο από την ανασκαφή των κεραμικών κλιβάνων στο οικόπεδο Σκιαδά, αλλά και εργαστήρια στο οικόπεδο Εμμ. Σαρρή στη θέση Θόλος. Επιπλέον πολύ κοντά στη Θέση Φλόγα αποκαλύφθηκε και ανασκάπτεται το αρχαίο εργαστήριο γλυπτικής και λίγο μακρύτερα ακόμη μια εργαστηριακή εγκατάσταση στο οικόπεδο Αγαπητού Μπιζά.
ΟΙ ΠΑΡΑΛΙΕΣ ΤΗΣ ΠΑΡΟΥ
Η Πάρος είναι σημαντικός τουριστικός προορισμός με μεγάλο αριθμό παραλιών. Κάποιες από αυτές είναι: Λιβάδια, Κριός, Μαρτσέλο, Σουβλιά, Καμίνια (ή Καμινάκια), Άγιος Φωκάς (Παροικιά), Μοναστήρι, ή παραλία Αγίου Ιωάννη, Κολυμπήθρες, Τούρκου Άμμος, Πιπέρι, Άγιοι Ανάργυροι, Λάγγερη, Σάντα Μαρία, Μικρή Σάντα Μαρία, Αμπελάς, Γλυφάδες, Φιλίζι, Τσουκαλιά, Μώλος, Καλόγερος, Πίσω Λιβάδι, Λογαράς, Πούντα, Νέα Χρυσή Ακτή ή Τσερδάκια, Χρυσή Ακτή, Δρυός, Λωλαντώνης, Γλύφα, Μπουτάρη, Τρυπητή, Φάραγγας, Πίσω Αλυκή, Αγ. Νικόλάος Αλυκής, Βουτάκος, Πούντα (απέναντι από την Αντίπαρο), Αγία Ειρήνη, Παρασπόρος, Δελφίνι, Όρμος του Μπέη κ.α..
ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ, ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ, ΠΑΝΗΓΥΡΙΑ
Κάθε χρόνο τον δεκαπενταύγουστο γίνεται λιτανεία της εικόνας της Παναγίας της Εκατονταπυλιανής με τη συμμετοχή πιστών από όλο το νησί. Το Περιβαλλοντικό και Πολιτιστικό πάρκο Πάρου διοργανώνει από το 2009 το «Φεστιβάλ στο Πάρκο», ένα θερινό πρόγραμμα πολιτιστικών, αθλητικών και περιβαλλοντικών εκδηλώσεων στις εγκαταστάσεις του, το οποίο έχει διάρκεια από τον Ιούνιο έως και τον Σεπτέμβριο και φιλοξενεί διάφορες πολιτιστικές εκδηλώσεις.
Στη Νάουσα επίσης στις 23 Αυγούστου γίνεται μεγάλο πανηγύρι για τα Εννιάμερα της Παναγίας. Το πρωί γίνεται λειτουργία και λιτάνευση της εικόνας της Παναγίας. Το βράδυ γίνεται μια αναπαράσταση κατά την οποία καΐκια γεμάτα πειρατές κουρσεύουν το νησί και κλέβουν τις γυναίκες. Το όλο δρώμενο συνοδεύεται από παραδοσιακή μουσική και χορό για όλους.
Καθε καλοκαίρι επίσης, το Μουσικοχορευτικό Συγκρότημα Νάουσας Πάρου πραγματοποιεί παραστάσεις στη Νάουσα, στις οποίες παρουσιάζει παραδοσιακούς χορούς από διάφορες περιοχές της Ελλάδας αλλά βέβαια και της Πάρου, διατηρώντας με ακρίβεια και αγάπη την αυθεντικότητα τόσο των χορών, όσο και των παραδοσιακών φορεσιών.
Όλο το χρόνο, αλλά κυρίως την καλοκαιρινή περίοδο, ο επισκέπτης στην Πάρο, έχει την ευκαιρία να γιορτάσει μαζί με τους κατοίκους του νησιού, σε ένα από τα πολλά πανηγύρια που λαμβάνουν χώρα. Οι αφορμές για γιορτή είναι πολλές σε έναν τόπο που ξέρει πως να τιμάει, με το παρά πάνω, τα Ελληνικά ήθη κι έθιμα. Άλλες φορές με επισημότητα κι άλλες με αστείρευτο γλέντι οι Παριανοί, αναβιώνουν τα θρησκευτικά ήθη, μέσα στα γραφικά σοκάκια των οικισμών, δίνοντας στη γιορτινή ατμόσφαιρα μια άλλη χροιά, διαφορετική από αυτή που έχουμε συνηθίσει.
Η ΓΙΟΡΤΗ ΡΕΒΥΘΑΔΑΣ ΣΤΟΝ ΠΡΟΔΡΟΜΟ
Στον Πρόδρομο της Πάρου η ρεβυθάδα μπορεί εύκολα να χαρακτηρισθεί ως το αγαπημένο τοπικό φαγητό, σε ένα μέρος όπου η καλλιέργεια των ρεβυθιών είναι ιδιαίτερα δημοφιλής από τα χρόνια της αρχαιότητας. Την τελευταία εβδομάδα του Ιουλίου πραγματοποιείται στο χωριό η Γιορτή του Ρεβυθιού, κατά την διάρκεια της οποίας ο κόσμος απολαμβάνει το εξαιρετικό αυτό φαγητό του χωριού, την ρεβυθάδα.
ΤΟ ΚΤΕΛ ΠΑΡΟΥ Α.Ε.
Το ΚΤΕΛ ΠΑΡΟΥ Α.Ε. με σύγχρονα λεωφορεία και άρτια καταρτισμένο προσωπικό είναι πάντα σε ετοιμότητα να σας υποδεχτεί και να σας χαρίσει αξέχαστες ταξιδιωτικές εμπειρίες. Η θυγατρική του ΚΤΕΛ Πάρου εταιρεία Deep Blue Agency Travel, διοργανώνει επίσης εκδρομές και ξεναγήσεις στο νησί.
Το ΚΤΕΛ ΠΑΡΟΥ Α.Ε. είναι ένας σύγχρονος Συγκοινωνιακός Φορέας αντάξιος της ιστορίας και του πολιτισμού του τόπου.
Η ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ΠΑΡΟΥ
Η Περιφερειακή Ενότητα Πάρου περιλαμβάνει τον Δήμο Πάρου και τον Δήμο Αντιπάρου. Εχει έκταση 241,68 τ. χλμ. και πληθυσμό 15.785 κατοίκους. Διοικητικά υπάγεται στην Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου. Πρωτεύουσα της Περιφερειεκής Ενότητας Πάρου είναι η Πάρος (Χώρα ή Παροικία) με πληθυσμό 4.166 κατοίκους
Ο ΔΗΜΟΣ ΠΑΡΟΥ
Ο Δήμος Πάρου έχει έκταση 196,3 τ.χλμ. και πληθυσμό 14.520 κατοίκους. Εδρα του Δήμου είναι η Παροικία Χώρα). Δήμαρχος του Δήμου Πάρου είναι ο κ. Κωνσταντίνος Ν. Μπιζάς.
Ο Δήμος Πάρου συγκροτείται από τις εξής Κοινότητες: Δημοτική Κοινότητα Πάρου, Δημοτική Ενότητα Νάουσας, Τοπική Κοινότητα Αγκαιριάς, Τοπική Κοινότητα Αρχιλόχου, Τοπική Κοινότητα Μάρπησσας, Τοπική Κοινότητα Λευκών, και Τοπική Κοινότητα Κώστου. Παρακάτω παρατίθενται οι Κοινότητες με τους συστατικούς οικισμούς της κάθε μίας:
1. Δημοτική Κοινότητα Πάρου: Περιλαμβάνει τους οικισμούς Πάρος Χώρα ή Παροικία (έδρα του Δήμου), Πούντα, Κακάπετρα, Κρωτήρι, Καμάρες, Καλάμι, Κάμπος, Ελητας, Σωτήρες, Κουκουναριές, Γλυσίδια, Παράσπορος, Βουνιά, Βουτάκος, Αγιος Χαράλαμπος, Μονή Χριστού Δάσους, Χωριουδάκι, Σαρακίνο και την ακατοίκητη νησίδα Αγιος Σπυρίδων.
2. Δημοτική Κοινότητα Νάουσας: Περιλαμβάνει τους οικισμούς Νάουσα (η μεγαλύτερη κωμόπολη και έδρα της Κοινότητας) Αμπελάς, Πρωτόργια, Λάγκερη, Ξιφάρα, Αγιος Ανδρέας, Κολυμπήθρες, Καμάρες, Μονή Λογγοβάρδας, Λιβάδια και τις ακατοίκητες νησίδες Αγία Καλή, Αγιος Αρτέμιος, Γαϊδουρονήσι, Γαλιάτσος, Εβριόκαστρο, Μαυρονήσι, Μονή Αγίου Αντωνίου, Τεταρτονήσι, Τούρλος, Φιλίδι, Φοίνισσες.
3. Δημοτική Κοινότητα Αγκαιριάς: Περιλαμβάνει τους οικισμούς Αγκαιριά (έδρα), Αλυκή, Καμάρι, Βουτάκος, Μακριά Μύτη, Μονή Αγίων Θεοδώρων, Αγιος Ιωάννης Τρυπητής, Ανεραντζά και τις ακατοίκητες νησίδες Γλαρόμπουτα, Μικρονήσι, Παντερονήσι και Τηγάνι.
4. Δημοτική Κοινότητα Αρχιλόχου: Περιλαμβάνει τους οικισμούς Μάρμαρα (έδρα), Πρόδρομος, Γλυφάδες, Τσουκαλιά, Μώλος και την ακατοίκητη νησίδα Αγιος Νικόλαος.
5. Δημοτική Κοινότητα Κώστου: Περιλαμβάνει τους οικισμούς Κώστος (έδρα), Μαράθι και Υστέρνιο.
6. Δημοτική Κοινότητα Λευκών: Περιλαμβάνει τους οικισμούς Λεύκες (έδρα), Ασπρο Χωριό, Γλυφά, Βουνιά και Λαγκάδα.
7. Δημοτική Κοινότητα Μάρπησσας: Περιλαμβάνει τους οικισμούς Μάρπησσα (έδρα), Πίσω Λιβάδι, Δρυός, Πυργάκι, Χρυσή Ακτή, Τζάνες, Τούρλος, Τσουκαλάς και τις ακατοίκητες νησίδες Δρυονήσι και Μακρονήσι.
Η ΝΗΣΟΣ ΠΑΡΟΣ
Η νήσος Πάρος γεωγραφικά βρίσκεται στα 24 κατοικημένα νησιά των Κυκλάδων. Εχει σχήμα ελλειψοειδές, με 168 χλμ. ακτογραμμής και βρίσκεται δυτικά του νησιού της Νάξου και ανατολικά της Αντιπάρου. Τα πλοία φτάνουν στο νησί μέσα σε λίγες ώρες. Η συνδεσιμότητά της είναι πολύ ανεπτυγμένη. Διαθέτει όλες τις βασικές υποδομές, λιμάνι, αεροδρόμιο, μαρίνες, δημόσιες υπηρεσίες, τράπεζες, ταχυδρομεία, κέντρα υγείας, φαρμακεία, τοπική συγκοινωνία κ.ά.. Στην πρωτεύουσα Παροικία είναι το κεντρικό λιμάνι, ενώ υπάρχει και αγκυροβόλιο. Στην Νάουσα και στο Πίσω Λιβάδι, λειτουργεί μαρίνα για τα σκάφη, ενώ και από εκεί αναχωρούν εκδρομές προς τη Νάξο και τα γειτονικά νησιά. Το λιμάνι της Πούντας συνδέει την Πάρο με το άλλο νησί της Περιφερειακής Ενότητας Πάρου την Αντίπαρο. Δημόσιες και ιδιωτικές υπηρεσίες υγείας προσφέρονται. Ιδιώτες γιατροί και φαρμακεία βρίσκονται σχεδόν σε κάθε χωριό. Η Πάρος διαθέτει επίσης και υγειονομικό αεροσκάφος για δωρεάν επείγουσες αερομεταφορές.
Το οδικό δίκτυο της Πάρου είναι από τα καλύτερα των Κυκλάδων. Το σύγχρονο ΚΤΕΛ Πάρου διαθέτει αρκετά λεωφορεία έτσι ώστε να υπάρχει πυκνή συγκοινωνία και να εξυπηρετείται το επιβατικό κοινό.
Διοικητικά η νήσος Πάρος μαζί με τη νήσο Αντίπαρο συγκροτούν την Περιφερειακή Ενότητα Πάρου με πρωτεύουσα και Διοικητικό Κέντρο την Παροικία (χώρα).
Η ΠΑΡΟΣ (ΠΑΡΟΙΚΙΑ)
Η Πάρος ή Παροικία, είναι η πρωτεύουσα (χώρα) της Περιφερειακής Ενότητας Πάρου καθώς και η έδρα του Δήμου Πάρου, και ο κύριος λιμένας της Πάρου.
Η Παροικία είναι κτισμένη στη θέση της αρχαίας πόλης, στον ανατολικό μυχό του δυτικού ομώνυμου όρμου της νήσου, όπου και εκτείνεται προς τις παρυφές λόφου σε υψόμετρο μέχρι 10 μέτρα, στην κορυφή του οποίου δεσπόζει η Μονή των Αγίων Αναργύρων. Τα τελευταία χρόνια παρουσιάζει μια ραγδαία ανάπτυξη στους γύρω λόφους προσπαθώντας να διατηρήσει τόσο την κυκλαδική αρχιτεκτονική, όσο και τη γραφικότητα και το τοπικό της χρώμα.
Από τις διάφορες ανασκαφές που έχουν γίνει μέχρι σήμερα, αρκετά πλούσιες σε ευρήματα, διαφαίνεται ότι η Παροικιά κατοικείται αδιάλειπτα από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα με συνέπεια, με την ιστορία της να ξεκινά από τα βάθη των αιώνων.
Για τα αξιοθέατα της Πάρου, τον πολιτισμό της και τις πολιτιστικές εκδηλώσεις βλ. τις σχετικές ενότητες, του άρθρου μας στο εισαγωγικό μας αφιέρωμα.
Ο ΔΗΜΟΣ ΑΝΤΙΠΑΡΟΥ
Ο Δήμος Αντιπάρου έχει έκταση 45,38 τ.χλμ. συμπεριλαμβάνοντας τη νήσο της Αντιπάρου, το Δεσποτικό, το Στρογγυλό και άλλες νησίδες και βραχονησίδες της συστάδας Αντιπάρου. Ο πληθυσμός του Δήμου είναι 1.265 κάτοικοι. Εδρα του Δήμου είναι η Αντίπαρος με πληθυσμό 1.102 κατοίκους. Δήμαρχος του Δήμου Αντιπάρου είναι ο κ. Αναστάσιος Φαρούπος.
Ο Δήμος Αντιπάρου περιλαμβάνει: τους οικισμούς Αντίπαρος (έδρα του Δήμου), Κάμπος, Σωρός, Αγιος Γεώργιος, καθώς και τις ακατοίκητες νησίδες Δεσποτικό, Διπλό, Κάβουρας, Ρευματονήσι, Στρογγυλή, Τσιμηντίρι και Φτερά.
Η ΘΕΣΗ ΤΗΣ ΑΝΤΙΠΑΡΟΥ ΣΤΟΝ ΧΑΡΤΗ
Η πρωτεύουσα της νήσου Αντιπάρου Χώρα βρίσκεται στο βορειοανατολικό της άκρο, απέναντι από την Πούντα της Πάρου, με την οποία συνδέεται με πορθμείο.
Στον παράθυρο του χάρτη εμφαίνεται και το ιστορικό κέντρο της Χώρας με την αγορά, την Πλατεία Αγίας Μαρίνας, το Κάστρο, το λιμάνι κ.α..
Η ΑΝΤΙΠΑΡΟΣ (ΧΩΡΑ)
Η Χώρα ή Αντίπαρος (επίσημο), είναι η πρωτεύουσα της νήσου Αντιπάρου και βρίσκεται στο βορειοανατολικό της άκρο, απέναντι από την Πούντα της Πάρου με την οποία συνδέεται με πορθμείο. Είναι ο μοναδικός παραδοσιακός οικισμός του νησιού και αποτελεί το κέντρο της ζωής του νησιού, συνδυάζοντας την Κυκλαδίτικη αρχιτεκτονική με μια ζωντανή ατμόσφαιρα. Διοικητικά υπάγεται στον Δήμο Αντιπάρου, του οποίου αποτελεί έδρα, και στην Περιφερειακή Ενότητα Πάρου της Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου.
Το ιστορικό κέντρο εντοπίζεται στο ενετικό Κάστρο της Αντιπάρου, το οποίο συνδέεται μέσα από τον εμπορικό πεζόδρομο με το γραφικό πορθμείο στην παραλιακή.
Αρχιτεκτονική: Η αρχιτεκτονική, όπως και σε όλα τα Κυκλαδίτικα νησιά, επιτάσσει αυστηρούς κανονισμούς για τη διατήρηση της Κυκλαδίτικης ομοιομορφίας που συντίθεται από τις χαρακτηριστικές λευκές οικίες με τις μπλε πόρτες και παράθυρα, την αυλή και τους κήπους στολισμένους με βουκαμβίλιες και λοιπά άνθη. Συχνά τα χαρακτηριστικά αυτά συμβαδίζουν με τη λαξευτή πέτρα στους τοίχους, τα πλακόστρωτα σοκάκια και τους φράχτες των αυλών.
ΤΟ ΚΑΣΤΡΟ ΤΗΣ ΑΝΤΙΠΑΡΟΥ
Το κάστρο που χτίστηκε το 1440 φαίνεται να έχει ένα πολύ συγκεκριμένο και ιδιαίτερο στυλ αρχιτεκτονικής. Οι κατοικίες συνθέτουν ένα συμπαγές συγκρότημα με 24 διώροφες κατοικίες μέσα στο κάστρο, 24 μονώροφες στον Ξώπυργο και 16 διώροφες στην εξωτερική ζώνη, ενώ ανάμεσα στις κατοικίες υπάρχουν και τρία εκκλησάκια, αλλά και το παλαιό υδραγωγείο. Και εδώ διατηρείται η αρχιτεκτονική των λευκών κατοικιών, με τα μπλε παράθυρα και τις μικρές αυλές από την πίσω μεριά του κάστρου.
ΤΟ ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΚΑΙ ΑΟΓΡΑΦΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ ΑΝΤΙΠΑΡΟΥ
Το Ιστоρικoύ кαι Λαογραφιkоύ Μoυσείоυ βρίσκεται στoν кεντρικό πεζόδρoμо της Χώρας Aντιπάρоυ, κoντά στην είσоδο τoυ Кάστρου. Eкθέτει παλιές φωτογραφίες, τoπιкά ρούχα και αντιкείμενα καθημερινής χρήσης, καθώς кαι σημαντικά ιστoριкά αντικείμενα πoυ βρέθηкαν στην Αντίπαρο, το Δεσποτικό και τα άλλα νησιά της ευρύτερης περιοχής
ΤΟ ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΜΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΡΟ ΕΙΝΑΙ ΣΕ ΕΞΕΛΙΞΗ
ΠΑΡΟΣ ΣΥΛΛΟΓΗ ΕΙΚΟΝΩΝ
ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ – ΠΑΡΑΠΟΜΠΕΣ – ΒΑΣΕΙΣ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ
ΠΗΓΕΣ: Ιστορία της Ελλάδας, ιστορία της Ευρώπης, Βικιπαίδεια, ιστορικό αρχείο – παρακαταθήκη Θεόδωρου Ευαγγελούδη, ιστότοποι Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου, Δήμου Πάρου, Δήμου Αντιπάρου, ιστοσελίδες και Σελίδες στο διαδίκτυο, καθώς και άλλες σχετικές πηγές τις οποίες αναγράφουμε στις επιμέρους αναφορές.
ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Για όσους δημιουργούς φωτογραφιών έχουμε στοιχεία, αναγράφουμε το όνομά τους, για όσους δεν έχουμε στοιχεία, αναγράφουμε την πηγή προέλευσης.
ΖΕΙΔΩΡΟΣ | ΕΛΛΑΔΑ ΧΩΡΙΑ ΚΑΙ ΠΟΛΕΙΣ