Η Εύβοια είναι το δεύτερο μεγαλύτερο νησί του Ελληνικού αρχιπελάγους μετά την Κρήτη, κατέχει δε προνομιακή γεωγραφική θέση, ενώ συνδυάζει βουνό και θάλασσα.
Είναι χωρισμένη από την κυρίως χώρα της Ελλάδας, από την Ευβοϊκή θάλασσα, η οποία αποτελείται από δύο μεγάλους κόλπους. Σε γενικές γραμμές είναι μακρόστενη. Η γενική της κατεύθυνση είναι από Βορειοδυτικά προς Νοτιοανατολικά.
Η ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ΕΥΒΟΙΑΣ
Η Περιφερειακή Ενότητα Ευβοίας αποτελεί μία από τις 74 Περιφερειακές Ενότητες της Ελλάδας και υπάγεται διοικητικά στην Περιφέρεια Στερεάς Ελλάδας. Περιλαμβάνει τα νησιά Εύβοια και Σκύρο, καθώς και μικρό τμήμα της ηπειρωτικής Στερεάς Ελλάδας.
Η Περιφερειακή Ενότητα Εύβοιας έχει έκταση 4.164 τ.χλμ., και πληθυσμό 207.735 κατοίκους. Πρωτεύουσά της είναι η Χαλκίδα με πληθυσμό 64.490 κατοίκους. Η Εύβοια ανήκει διοικητικά στην Περιφέρεια Στερεάς Ελλάδας και αποτελείται από τους εξής 8 Δήμους:
1. Χαλκιδέων (Χαλκίδα)
2. Διρφύων – Μεσσαπίων (Ψαχνά)
3. Ερέτριας (Ερέτρια)
4. Ιστιαίας – Αιδηψού (Ιστιαία)
5. Καρύστου (Κάρυστος)
6. Κύμης – Αλιβερίου (Αλιβέρι)
7. Μαντουδίου – Λίμνης – Αγίας Άννας (Μαντούδι)
8. Σκύρου [Σκύρος, (Χώρα ή Χωριό)]
ΠΟΛΕΙΣ – ΚΩΜΟΠΟΛΕΙΣ ΚΑΙ ΧΩΡΙΑ
Εκτός από την πρωτεύουσα της Περιφερειακής Ενότητας Εύβοιας και έδρα του Δήμου Χαλκιδέων την Χαλκίδα, άλλες κωμοπόλεις και χωριά είναι: η Ιστιαία, το Αλιβέρι, η Κύμη, η Ερέτρια, τα Ψαχνά, η Μαλακώντα, το Γυμνό, η Καλλιθέα, η Αμάρυνθος, η Μαγούλα, η Κάρυστος, ο Αγιος, η Αιδηψός, τα Λουτρά Αιδηψού, ο Νέος Πύργος, ο Ταξιάρχης, οι Ωρεοί, ο Αγιος Γεώργιος, η Λίμνη, η Μακρυκάπα, τα Πολιτικά, η Καστέλλα, ο Αγιος Ιωάννης, ο Αγιος Λουκάς, το Αυλωνάρι, τα Κριεζά, η Δύστος, η Τριάδα, οι Καθενοί, ο Πισσώνας, τα Νέα Στύρα, το Μαρμάρι, το Βέλος, η Αγία Αννα, οι Κεχριές, το Μαντούδι, ο Οξύλιθος, οι Αγιοι Απόστολοι, η Στροφυλιά, η Κήρινθος, το Προκόπι, οι Ροβιές, ο Μώλος, η Δροσιά, τα Λουκίσια, το Βαθύ Αυλίδας, η Παραλία Αυλίδας, ο Αγιος Νικόλαος, το Βασιλικό, το Αφράτι, η Νέα Λάμψακος, ο Μύτικας, η Νέα Αρτάκη, τα Φύλλα, το Καλοχώρι-Παντείχι Αυλίδας, η Ξηρόβρυση κ.α..
Η ΧΑΛΚΙΔΑ
Η Χαλκίδα είναι πόλη και Δημοτική Ενότητα του Δήμου Χαλκιδέων της Περιφερειακής Ενότητας Εύβοιας, στην Περιφέρεια Στερεάς Ελλάδας με πληθυσμό 64.490 κατοίκους.
Γεωγραφία: Βρίσκεται κτισμένη στις δύο πλευρές του Πορθμού του Ευρίπου, όπου ένα μέρος της καταλαμβάνει τμήμα της νήσου Ευβοίας, το δε άλλο έχει κτιστεί στη Στερεά Ελλάδα. Στην ηπειρωτική πλευρά της, στον λόφο της συνοικίας Κανήθου, βρίσκεται το Οθωμανικό κάστρο του Καράμπαμπα, το οποίο, μαζί με τη Γέφυρα του Ευρίπου και το μοναδικό φαινόμενο αλλαγής της κατεύθυνσης των υδάτων, ανά έξι ώρες και ενδιάμεσα (περίπου) ένα δεκάλεπτο στασιμότητας (παλίρροια του Ευρίπου), αποτελούν τα σημαντικότερα χαρακτηριστικά γνωρίσματά της. Πρόκειται για ένα πραγματικά πολύ εντυπωσιακό φυσικό φαινόμενο και αποτελεί πόλο έλξης για πολλούς επισκέπτες. Η πόλη της Χαλκίδας απέχει περίπου 80 χιλιόμετρα από την Αθήνα. Η Χαλκίδα είναι η πρωτεύουσα της Περιφερειακής Ενότητας Εύβοιας και το κύριο λιμάνι της.
Ιστορία: Η Χαλκίδα, με τα δύο λιμάνια στον Εύριπο, υπήρξε μία από τις πιο δραστήριες πόλεις της αρχαίας Ελλάδας. Δημιούργησε αποικίες από τη Θράκη έως την Ιταλία και τη Σικελία. Η επίκαιρη γεωγραφική και στρατηγική της θέση συχνά την ανάγκασε να υπαχθεί στις κατακτητικές βλέψεις διαφόρων δυνάμεων κατά την ιστορική της διαδρομή, αλλά και να αποτελέσει αναπόσπαστο τμήμα των αυτοκρατοριών τόσο της αρχαιότητας, όσο και του Μεσαίωνα.
Σύμφωνα με το βιβλίο «Οι Άγνωστοι Πρωτοπόροι της Μεσογείου» του Βάγια Κατσού που εκδόθηκε τον Σεπτέμβριο 2022, οι Χαλκιδέοι και οι Ευβοιώτες γενικότερα συγκαταλέγονται στους κυριότερους θαλασσοπόρους που από τον 12ο αιώνα π.Χ. μέχρι και τον 4ο αιώνα π.Χ., ίδρυσαν τις περισσότερες αποικίες από οποιαδήποτε άλλη Ελληνική μητρόπολη της αρχαιότητας, στις ακτές της Μέσης Ανατολής, της Αφρικής, της Χαλκιδικής και κυρίως της κάτω Ιταλίας και της Σικελίας, ανοίγοντας έτσι τον δρόμο για να γεννηθεί η Μεγάλη Ελλάδα.
Το Κάστρο της Χαλκίδας: Το κάστρο Καράμπαμπα βρίσκεται στην ηπειρωτική πλευρά της πόλης, στον λόφο που ονομάζεται Φούρκα, στη συνοικία της Κανήθου. Η θέση του είναι στρατηγική, καθώς ελέγχει τον πορθμό του Ευρίπου και την πόλη της Χαλκίδας. Η θέση του Κάστρου ταυτίζεται από μερικούς μελετητές με την αρχαία πόλη Κάνηθο, καθώς σώζονται σποραδικά ίχνη κτισμάτων και τάφων στην επιφάνεια του εδάφους. Ο λόφος πιθανότατα οχυρώθηκε για πρώτη φορά κατά τη Ρωμαϊκή περίοδο, αλλά είναι βέβαιο ότι δεν είχε οχύρωση στους Βυζαντινούς χρόνους και κατά τη διάρκεια της Βενετοκρατίας και τους πρώτους αιώνες της Τουρκοκρατίας.
Το φρούριο που σώζεται σήμερα οικοδομήθηκε από τους Τούρκους το 1684, με σκοπό την προστασία της Χαλκίδας από τους Βενετούς. Σχεδιάστηκε από τον Βενετό Gerolimo Galopo και η αρχιτεκτονική του είναι περισσότερο Ευρωπαϊκή και λιγότερο Τουρκική, με στενόμακρο περίβολο.
Το φρούριο πολιορκήθηκε ανεπιτυχώς από τον Μοροζίνι το 1688 και οι Τούρκοι κατόρθωσαν να διατηρήσουν την κυριότητά του έως την απελευθέρωση της Ελλάδας, οπότε και το παρέδωσαν στο Ελληνικό κράτος. Στο κάστρο του Καράμπαμπα βρίσκεται και ο τάφος του συγγραφέα Γιάννη Σκαρίμπα, ο οποίος έζησε και εργάστηκε στην πόλη της Χαλκίδας. Επίσης έξω από το κάστρο υπάρχει και καφέ- εστιατόριο, όπου μπορείς να απολαμβάνεις την πόλη από ψηλά.
Υποδομές: Ως κέντρο Νομαρχιακών εξυπηρετήσεων, η Χαλκίδα περιλαμβάνει όλες τις απαραίτητες υποδομές και εξυπηρετήσεις, οι οποίες πέραν της Περιφερειακής Ενότητας Ευβοίας, έλκουν και τμήματα της Περιφερειακής Ενότητας Βοιωτίας (Οινόφυτα / Θήβα κ.α).
Πρόσβαση-Συγκοινωνίες: Η πρόσβαση στη Χαλκίδα και εν γένει στη νήσο Εύβοια γίνεται μέσω του κλάδου του ΠΑΘΕ Σχηματάρι/Χαλκίδα (Α11), ο οποίος καταλήγει στην Υψηλή Γέφυρα Χαλκίδος (κρεμαστή) και η οποία, με μήκος περί τα 700 μέτρα, συνδέει την Εύβοια με τη Στερεά Ελλάδα. Η πρόσβαση στη Χαλκίδα γίνεται επίσης και από την παλιά συρταρωτή γέφυρα του Ευρίπου η οποία ωστόσο, λόγω της αυξημένης κυκλοφορίας της, χρησιμοποιείται μόνο για τις εντός πόλεως μετακινήσεις. Από τη Χαλκίδα ξεκινούν οι δύο κύριοι άξονες της Εύβοιας, η ΕΟ77 (Χαλκίδα – Ιστιαία) και η ΕΟ44 (Χαλκίδα – Αλιβέρι – Κύμη). Επιπρόσθετα, η σιδηροδρομική πρόσβαση στη Χαλκίδα γίνεται από τον Σταθμό Λαρίσης (δρομολόγιο Αθήνα-Χαλκίδα). Η ανταπόκριση με τα εθνικά δρομολόγια της γραμμής Πειραιάς-Θεσσαλονίκη της ΤΡΑΙΝΟΣΕ πραγματοποιείται στον Σιδηροδρομικό Σταθμό Οινόης.
Αστικές Συγκοινωνίες Χαλκίδας: Το Αστικό ΚΤΕΛ Χαλκίδας πραγματοποιεί δρομολόγια εντός του πολεοδομικού συγκροτήματος Χαλκίδας και στα γύρω χωριά παρέχοντας υψηλού επιπέδου αστικές συγκοινωνιακές υπηρεσίες.
Το Υπεραστικό ΚΤΕΛ Ν. Εύβοιας: Το Υπεραστικό ΚΤΕΛ Ν. Εύβοιας συνδέει την πρωτεύουσα Χαλκίδα με τα χωριά και τις κωμοπόλεις του Νομού Εύβοιας, ενώ πραγανατοποιεί και διανομαρχιακά δρομολόγια προς Αθήνα, Θεσσαλονίκη κ.α.. Πραγματοποιεί επίσης και δρομολόγια προς τα νησιά των Σποράδων Σκύρο, Αλόννησος, Σκόπελο μέσω του Λιμανιού Κυμάσι του Μαντουδίου.
ΤΟ ΑΣΤΙΚΟ ΚΤΕΛ ΧΑΛΚΙΔΑΣ
Το Αστικό ΚΤΕΛ Χαλκίδας πραγματοποιεί δρομολόγια προς προορισμούς εντός του πολεοδομικού συγκροτήματος της Χαλκίδας, καθώς και προς τα κοντινά χωριά, συνοικίες και κωμοπόλεις, όπως τη Νέα Αρτάκη, τη Δροσιά, το Αφράτι, τα φύλλα, το Βασιλικό, την Κάνηθο, την Παραλία Αυλίδας, κ.α., παρέχοντας υψηλού επιπέδου αστικές συγκοινωνιακές υπηρεσίες.
ΤΟ ΥΠΕΡΑΣΤΙΚΟ ΚΤΕΛ Ν. ΕΥΒΟΙΑΣ Α.Ε.
Το Υπεραστικό ΚΤΕΛ Ν. Εύβοιας συνδέει την πρωτεύουσα Χαλκίδα με τα χωριά και τις κωμοπόλεις του Νομού Εύβοιας, ενώ πραγανατοποιεί και διανομαρχιακά δρομολόγια προς Αθήνα, Θεσσαλονίκη κ.α.. Πραγματοποιεί επίσης και δρομολόγια προς τα νησιά των Σποράδων Σκύρο, Αλόννησο, Σκόπελο μέσω του Λιμανιού Κυμάσι του Μαντουδίου.
Το Υπεραστικό ΚΤΕΛ Ν. Εύβοιας Α.Ε. με τα σύγχρονα λεωφορεία που διαθέτει και το άρτια εκπαιδευμένο ανθρώπινο δυναμικό του, αποτελεί έναν ιστορικό συγκοινωνιακό φορεά με συνεχή προσφορά και συνεισφορά, τόσο σε τοπικό, όσο και σε εθνικό επίπεδο.
ΤΟ ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΜΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ ΕΥΒΟΙΑΣ ΕΙΝΑΙ ΣΕ ΕΞΕΛΙΞΗ
ΖΕΙΔΩΡΟΣ | ΕΛΛΑΔΑ ΧΩΡΙΑ ΚΑΙ ΠΟΛΕΙΣ 